طراحی مدل اعتمادآفرینی ناب دولت الکترونیک؛ بررسی تجربی در تهران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت کسب‌وکار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت کسب‌وکار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22034/aimj.2025.490256.1615
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل اعتمادآفرینی و بررسی اثر میزان اعتمادآفرینی در کارکرد دولت الکترونیک در تهران اجرا شده و به تبیین شاخص مؤثر بر ابعاد اعتمادآفرینی پرداخته است. همچنین راه‏کارهایی در جهت تعالی و بالارفتن مشارکت سراسری شهروندان و اعتمادآفرینی ناب در دولت الکترونیک در تهران ارائه‌ شده است این پژوهش به‌روش توصیفی ـ هم‏بستگی انجام شده است. برای گردآوری داده‌های موردنیاز پژوهش، از سه پرسش‏نامه استفاده شده است: پرسش‏نامۀ استاندارد دنگ جهت کارکرد دولت الکترونیک؛ پرسش‏نامۀ محقق ساخته برگرفته از بلنگر و کارتر و پرسش‏نامۀ مورگسن برای اعتمادآفرینی. پرسش‏نامۀ پژوهش مشتمل بر 32 سؤال بوده است. گویه‏های پرسش‏نامه، در سه بُعد متغیر مستقل، شامل اعتمادسازی دولت‌ها، اعتماد الکترونیکی و اعتمادپذیری شهروندان و یک بُعد متغیر وابسته دولت الکترونیک تدوین‌شده است. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای با تخصیص متناسب 388 نفر و سن بالای 18 سال تعیین شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آموس و اس‏پی‏اس‏اس انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که سه بُعد اعتمادسازی دولت‌ها، اعتماد الکترونیکی و اعتمادپذیری شهروندان، بر کارکرد دولت الکترونیک، به‌صورت مثبت و معناداری اثرگذارند. مؤلفه‌های برازش مدل ارائه‌شده، یعنی ریشه خطای برآورد (41/0)، برازش مطلق (645/0)، برازش تطبیقی (969/0) و نیکویی برازش (900/0)، مدل را تأیید کرده است و نشان می‌دهد که مدل پژوهش قادر است متغیرهای اصلی پژوهش را اندازه‌گیری کند. نوآوری اصلی این پژوهش، طراحی یک مدل مفهومی جدید برای اعتمادآفرینی در دولت الکترونیک است. برای اعتمادآفرینی در دولت الکترونیک، بیشترین تمرکز بایستی در زمینۀ اعتمادسازی دولت‌ها و پس از آن، در اعتماد الکترونیکی صورت گیرد. با توجه به اینکه هر یک از بُعدهای پژوهش شاخص‌هایی دارد با فراهم‌سازی زمینه‌های اصلاح در جهت رشد و تعالی این شاخص‌ها، شرایط افزایش اعتمادآفرینی ناب در دولت الکترونیک فراهم خواهد شد.