تجزیه وتحلیل نقاط اهرمی الگوی پویایی سیستم کیفیِ حکمرانی منابع آب (مطالعه موردی: حوضه قرنقو)
نویسندگان
1 استاد گروه توسعه اقتصادی و برنامهریزی (گرایش اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست)، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دکتری اقتصاد، گروه توسعه اقتصادی و برنامهریزی (گرایش اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست)، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
چکیده
مسائل مربوط به منابع مشترک از جمله منابع آب، به دلیل خصوصیت ذاتی این منابع و همچنین تعدد و تنوع ابعاد مربوط به مسائل آب، بسیار پیچیده است. در مطالعه حاضر به منظور تجزیه و تحلیل الگوی حکمرانی منابع آب طراحی شده، شناسایی سازوکارهای موجود در الگو و ارائه پیشنهادهای سیاستگذاری در قالب اقدامات مداخلهای انجام شده است. در این مطالعه 13 سازوکار در قالب پنج نوع از سازوکارهای معرفی شده در ادبیات تحقیق شامل محدودیت رشد، راهحلهایی که شکست میخورند، جابهجایی مرز مشکل، تهدید و تشدید و نیز موفقیت در پی موفقیت شناسایی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نقاط اهرمی (LP) شناسایی شده در الگوی طراحی شده نیز شامل برداشت از منابع آب، ظرفیت سازگاری، ظرفیت گفتمانسازی، ظرفیت توانمندسازی، تحقیق و توسعه، قوانین و مقررات، ساختار اختیار و مسئولیت، مشارکت، وابستگی به آب، وابستگی به دولت، آموزش، قواعد و الگوی کشت هستند که اصلاح الگوی حکمرانی از طریق ایجاد تغییر در آنها امکانپذیر است. سپس، نقاط اهرمی شناسایی شده با استفاده از سطوح مداخلهای دوازدهگانه ارائه شده توسط Meadows (1999) و نمودار ساعت ارائه شده توسط Abson et al. (2017)، از لحاظ میزان تأثیرگذاری، تجزیه و تحلیل شد. در این مطالعه علاوه بر اقدامات مداخلهای مطرح شده، پیشنهاد شد به منظور اجتناب از افتادن در دام اقدامات مقطعی، اقدامات مداخلهای در دو سطح طراحی و اجرا شود: در سطح اول اقدامات جامع و بلندمدت و در سطح دو، اقدامات کوتاهمدت در جهت تسهیل شرایط اجرای برنامه بلندمدت، طراحی و اجرا شود.
