فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوسانات تراز دریای کاسپین (CS) ناشی از فرآیندهای هیدرو-هواشناسی متقابل است که نه تنها در سطح کل حوضه آبخیز بلکه محدوده‌ای بسیار فراتر از آن را دربر می‌گیرد. بر اساس مطالعات صورت گرفته بین دوره زمانی 1929 تا 1977 تراز دریای کاسپین (CSL) حدود سه متر کاهش یافته است. منشأ تغییرات تراز CS و همچنین تغییرات آینده هنوز مورد بحث است. در این تحقیق، تغییرات بارش، رواناب و تبخیر در سطح کل حوضه آبخیز، دبی رودخانه‌ها، دمای سطح CS و تغییرات CSL بررسی شد. نتایج بدست آمده حاکی از دو تغییر اساسی در روند افزایش قابل توجه در ناهنجاری‌های SST است. این افزایش با شیب افزایشی 0/03 در سطح CS بیانگر افزایش دمای بیش از 1/5 درجه سانتی‌گراد در طول دوره مورد مطالعه است که می‌تواند پاسخی به افزایش دمای هوا و سطح زمین در مقیاس منطقه‌ای و جهانی باشد. همچنین کاهش دبی رودخانه‌ها طی دهه‌های اخیر چشمگیر بود. این تغییرات در رودخانه ولگا که بیش از %80 بیلان CS را تأمین می‌کند، بارزتر بود. بازسازی تغییرات طولانی مدت CSL با بیلان روزانه CS بین سال‌های 2020-1981 از طریق شارهای (P, E, R) نشان داد، میانگین CSL حدود 20cm/yr از 1995-1981 و افت 6cm/yr طی دوره زمانی 2020-1996 به خوبی توسط پیش بینی معادله بیلان آب قابل مشاهده است. همچنین، با توجه به پیک مشاهده شده چهار پارامتر P، R، E و SST روند افزایش SST و کاهش بارندگی (با شیب 1/8mm/yr-) با تغییرات CSL هماهنگ‌تر است.