فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه به‌کارگیری هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی، نوعی ضرورت محسوب می‌شود، نه فقط گزینۀ اختیاری. با رشد فزایندۀ داده‌ها، پیچیدگی اسناد دیجیتال و نیاز به دسترسی سریع و دقیق به اطلاعات، هوش مصنوعی می‌تواند در بهینه سازی، نگهداری و بهره‌برداری از آرشیوهای الکترونیکی نقش کلیدی ایفا کند. هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای در مدیریت آرشیوهای الکترونیکی ادغام شده است و مزایای متعددی را ارائه می‌دهد. این پژوهش به‌منظور شناسایی و معرفی کلیدی‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی اجرا شده است. برای دستیابی به هدف پژوهش، از فرایندی که در دست‌نامۀ کوکران برای مرور نظام‌مند آمده است، استفاده شد. در ابتدا، 160 اثر مرتبط با موضوع هوش مصنوعی و آرشیوهای الکترونیکی، در پایگاه‌های اطلاعاتی شناسایی شد. پس از حذف آثار تکراری، 149 اثر یکتا باقی ماند؛ سپس، عنوان و چکیدۀ مقاله‌ها بررسی شد و مقاله‌هایی که با هدف پژوهش، یعنی «بررسی کاربرد هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی» مرتبط نبود، حذف شد. در این مرحله، 120 اثر از پایگاه‌ها انتخاب شد. بعد از این مرحله، تمام متن اثرهای انتخاب شده، مطالعه شد. برای کاهش سوگیری، دو پژوهشگر، به‌طور جداگانه کیفیت مقاله‌ها را ارزیابی کردند؛ بدین ترتیب، مقاله‌هایی که کیفیت ضعیفی داشتند، حذف شدند. در پایان، 30 اثر برای نمونه و بررسی انتخاب شد. سپس این آثار مطالعه و کلیدی‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در آرشیوهای الکترونیکی، از متن آن‌ها استخراج شد. مرور مقاله‌های گردآوری شده نشان داد که ابزارها و فناوری‌های هوش مصنوعی، در شش حوزه از آرشیوهای الکترونیکی کاربرد دارند که عبارت‌اند از: کاوش و پایش اطلاعات، توصیف منبع و تولید فراداده، خدمات مرجع و پژوهشی، ذخیره‌سازی و مدیریت رکوردهای دیجیتال، امنیت و حفاظت از داده‌ها و بهبود کارایی و تجربه کاربری. با این حال، دسترسی به مطالب آرشیو دیجیتال، به‌دلایل زیادی مانند حریم خصوصی، حفاظت از داده‌ها، حساسیت، امنیت ملی و حق چاپ بسیار پیچیده است.