مطالعات حرارت‌سنجی در منطقۀ زمین‌گرمایی محلات با استفاده از چاه‌های گرادیان

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه انرژی‌های تجدیدپذیر، پژوهشکدۀ انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه نیرو

doi
10.22059/ses.2024.382548.1096
چکیده

هدف از انجام این مطالعه، تعیین شیب حرارتی و نحوۀ توزیع دما در بخش‌های زیرسطحی میدان زمین‌گرمایی حرارت پایین محلات، در نواحی مرکزی ایران است. به منظور انجام مطالعات حرارت‌سنجی، 7 چاه گرادیان (گمانۀ اکتشافی) با اعماق مختلف (بین 30 تا 110 متر) در منطقه حفاری شده است. تعیین موقعیت مناسب برای نقاط حفاری گمانه‌ها، بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از مطالعات زمین‌شناسی و ژئوفیزیکی انجام‌شده در منطقه به دست آمده است. مطالعات حرارت‌سنجی، از طریق برداشت دما در اعماق مختلف 7 گمانۀ حفر‌شده صورت گرفته است. مجموع طول گمانه‌های حفر‌شده 550 متر است و امکان اندازه‌گیری حرارت با استفاده از دماسنج‌های مخصوصی در طول گمانه‌ها فراهم شده است. به منظور برداشت داده‌های واقعی، شرایط پایداری در گمانه‌ها پس از حفاری لحاظ شده و داده‌های برداشت‌شده دوباره راستی‌آزمایی شده‌اند. در این مطالعه میزان شیب حرارتی اندازه‌گیری‌شده در مناطق مختلف منطقۀ زمین‌گرمایی محلات از 71، تا 5/107 درجۀ سانتی‌گراد به ازای هر کیلومتر محاسبه شده است. نقشه‌های حرارتی منطقه با استفاده از روش گرادیان زمین‌گرمایی برای تشخیص محل ناهنجاری حرارتی، در افق اعماق 30 و 50 متری تهیه شده و زون صعود سیال مشخص شده است. با تلفیق نتایج به‌دست‌آمده از حرارت‌سنجی منطقه و سایر اطلاعات موجود، نقش گسل‌های در انتقال سیال مشخص شده و عمق تقریبی مخزن نیز برآورد شده است.