مدل‌سازی و پیش‌بینی روند مصرف انرژی برق در ایران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی سیستم‌های اقتصادی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی سیستم‌های اقتصادی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 استادیار، دانشکدۀ مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22059/ses.2024.377117.1081
چکیده

پیش‏بینی روند مصرف انرژی کشور در رفع مشکل ناترازی (شکاف بین عرضه و تقاضا) آن کمک‌کننده است. با توجه به اهمیت نسبی انرژی برق در سبد انرژی مصرفی کشور، در این پژوهش روند مصرف برق در ایران مدل‏سازی و پیش‏بینی شده است. عوامل و متغیرهای مؤثر بر روند مصرف برق کشور بر اساس مطالعه‏های پیشین شناسایی ‏شده و داده‏های مربوطه طی دورۀ ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۰ برای ساخت مدل‏های پیش‏بینی جمع‏آوری ‏شده است. در پیش‏بینی روند مصرف برق از مدل و روش‏های متعددی ازجمله روش استفاده از شاخص‏های ساده، شدت مصرف انرژی، خط روند مصرف، مدل رگرسیون و شبکۀ عصبی استفاده‏ شده است. نتایج تخمین مدل رگرسیون نشان می‏دهد روند مصرف برق در کشور تحت تأثیر درآمد سرانه و مصرف دورۀ قبل است و از لحاظ آماری سایر متغیرها مانند قیمت انرژی، دمای هوا و بارندگی اثر معنادار بر روند آن نداشته است. مصرف برق طی سال‏های ۱۳۵۷ـ 1400 تقریباً 14/22 برابر شده و رشد متوسط سالیانۀ آن 49/7 درصد است که بر ‌اساس این پیش‏بینی مصرف برق برای سال ۱۴۰۵ برابر با ۴۵۵۶۰۳ هزار مگاوات است. در حالی که پیش‏بینی مصرف برق در این سال با مدل رگرسیون برابر ۳۶۸۹۵۹ هزار مگاوات است. مقایسۀ نتایج پیش‏بینی مصرف برق نشان می‏دهد ‌دقت پیش‏بینی مدل‏ها و رویکردهای مختلف یکسان نیست و روش رگرسیون میزان خطای اندازه‏گیری کمتری نسبت به دیگر روش‏های مورد بررسی در پیش‏بینی روند مصرف برق دارد.