فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مناطق خشک و نیمه‌خشک علت عمده تلفات آب را می‌توان پدیده‌ای به نام تبخیر سطحی دانست که در دماهای پایین‌تر از نقطه جوشش آب اتفاق می‌افتد. بنابراین، یک پدیده‌ اجتناب‌ناپذیر است و با توجه به موقعیت و شرایط آب‌وهوایی کشورها، به‌عنوان یک عامل مهم در میزان تلفات منابع آبی در یک کشور، نقش ایفا می‌کند. یکی از روش‌های عمده در کاهش میزان تبخیر از سطح مخازن روباز که در بسیاری از مناطق گرم و خشک به‌کار برده می‌شود، استفاده از پوشش‌های فیزیکی و شیمیایی است. در پژوهش حاضر که با هدف کاهش میزان تبخیر از تشتک‌های تبخیر کلاس A انجام گرفت، سعی شده است تا برای اولین بار کارایی سه نوع توپ با ترکیب مونولایر هگزادکانول به عنوان پوشش کاهنده تبخیر بررسی گردد. توپ‌های مورد استفاده شامل سه نوع توپ دو روزنه و شش روزنه و بدون روزنه با قطر 7 سانتی متر از جنس پروپیلن مورد استفاده قرار گرفت. به منظور بررسی عملکرد این پوشش‌ها در کاهش تبخیر تشتک‌های کلاس A به مدت 2 ماه از 1400/6/1 تا 1400/7/30 بررسی شدند. با توجه به این که اندازه‌گیری تبخیر در طول مدت تبخیر به صورت سری زمانی تکرار شده است به طوری که در هر روز در طی 10 ساعت و هر ساعت یک بار از 8 صبح تا 17 بعد از ظهر عملیات تکرار شده است مباحث مربوط به سری زمانی مورد توجه قرار گرفتند و از نظر آماری تجزیه و تحلیل شده‌اند. مقادیر تبخیر اندازه‌گیری شده در نرم‌افزار SAS آنالیز شد و مقایسه میانگین‌ها در سطح احتمال 99 درصد بر اساس آزمون مقایسه میانگین دانکن انجام شد، ترکیب مونولایر هگزادکانول و سه نمونه توپ به لحاظ تغییرات میزان تبخیر و دما با شاهد اختلاف معناداری در سطح 5 درصد داشتند. نتایج مقایسه میانگین تأثیر پوشش‌های مختلف بر میزان تبخیر نشان داد که تشتک شاهد بیشترین مقدار تبخیر را در بین دیگر تشتک‌ها داشته، در حالی که تشتک‌های پوشیده شده با ترکیب مونولایر هگزادکانول و توپ‌های بدون روزنه کمترین مقدار تبخیر را نشان داد. مقایسه مقادیر میانگین تبخیر در آزمون دانکن هیچگونه حروف مشترکی را نشان نمی‌دهد. این امر بدان معناست که تمام زوج پوشش‌ها در سطح 5 درصد اختلاف معنی‌داری با هم دارند. نتایج به دست آمده نشان داد ترکیب مونولایر هگزادکانول و توپ‌های بدون روزنه با کارایی 7/86 درصد بیشترین سهم را در کاهش تبخیر داشتند در حالی که ترکیب مونولایر هگزادکانول و توپ‌های دو روزنه و شش روزنه با کارایی 6/59 و 7/56 درصد در اولویت‌های بعدی قرار گرفتند. در نهایت ترکیب مونولایر هگزادکانول و توپ‌های بدون روزنه به دلیل زبری مناسب در سطح و ثابت ماندن درصد فضاهای خالی در طول زمان، به عنوان بهترین پوشش کاهنده تبخیر در پژوهش حاضر شناسایی گردیدند.