فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برآورد مصرف آب بخش کشاورزی براساس مبانی غیردقیق، موجب سیاست‌گذاری­‌های غیرواقع‌بینانه، بارگزاری­‌های بیشتر و تشدید بحران آب موجود کشور می‌شود. دراین راستا، استفاده از داده و اطلاعات وسیع­تر- بخصوص بیلان منابع آب که کمتر مورد توجه بوده است- می­تواند در تدقیق این برآورد مؤثر باشد. در این تحقیق، با توسعه چارچوبی که براساس گروه‌بندی محصولات کشاورزی و مفهوم «ردپای آب» است، این مهم دنبال شد. در چارچوب پیشنهادی، یک مدل بهینه‌­سازی نیز درنظر گرفته شد که تبعات سیاست­‌های بالادستی در خصوص افزایش ضریب خودکفایی محصولات کشاورزی را بر بیلان آب کشور در بهینه‌­ترین شکل مدیریتی مورد بررسی قرار دهد. بر این اساس در دوره آماری مورد بررسی، مصرف بخش کشاورزی برای سال 1397 حدود 64 میلیارد مترمکعب برآورد شد که همراه با تراز 5/5- میلیارد مترمکعب است. همچنین، اهداف برنامه ششم توسعه درخصوص افزایش تولید سه گروه محصول دانه­‌های روغنی، گیاهان قندی و ذرت دانه­‌ای که به ترتیب 3/2، 1/4 و 3/2 برابر تولید آن در سال 1397 بوده، در 3 سناریوی مدیریتی ارزیابی شد. نتایج نشان داد، با گسترش سطح کشت فعلی برای حصول این اهداف، تراز آب کشور تا 12/5- میلیارد مترمکعب افزایش خواهد یافت. با این پیش فرض و 30 درصد کاهش سبزیجات و میوه­‌های جالیزی، تراز به 10/5- و در بهینه­‌ترین الگوی تولید محصولات در استان­ها به 8/5- میلیارد مترمکعب خواهد رسید. آنچه آمد، زیرساختی برای برآورد مصرف آب بخش کشاورزی، کاهش عدم قطعیت­‌ها و تبیین تبعات افزایش ضریب خودکفایی بر بیلان منابع آب بود، با این حال همچنان ارتقاء آن لازم به پیگیری است.