تعیین عوامل کاهش عدم قطعیت در تجارت آنلاین با سازوکارهای تجارت اجتماعی

نویسندگان

1 مربی، گروه مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی، همدان، ایران

doi
10.22034/aimj.2025.481302.1605
چکیده

رسانه‌های اجتماعی با ایجاد سازه‌های مبتنی بر وب ۲ تحولات نوینی را در تجارت آنلاین ایجاد کرده‌اند. موضوع‌عدم قطعیت به‌عنوان یکی از عوامل کاهش تمایل به استفاده از تجارت آنلاین، همواره مانعی در عرصۀ پذیرش و کاربرد آن بوده است. با ظهور تجارت اجتماعی و کاربرد سازه‌های اجتماعی در تجارت الکترونیک، شکاف وعدم تقارن اطلاعاتی بین طرفین تجارت کاهش یافت. هدف از این پژوهش، شناسایی عوامل و سازه‌های اجتماعی‌ای است که می‌توانند بر کاهش‌عدم قطعیت در معاملات تجارت اجتماعی تأثیرگذار باشند. برای این منظور، ابتدا مرور سیستماتیکی روی تحقیقات مربوط به کاهش‌عدم قطعیت در تجارت آنلاین طی دو دهۀ اخیر انجام و ۶۴ عامل کاهش‌عدم قطعیت شناسایی شد. سپس این عوامل در یک مطالعه موردی برای دیجی‌کالا، به‌عنوان یکی از فروشگاه‌های الکترونیک مجهز به سازه‌های اجتماعی بررسی شد. به‌منظور بررسی عوامل، از روش دلفی فازی و نظرهای خبرگان تجارت الکترونیک و تجارت اجتماعی استفاده شد. فرایند دلفی فازی برای کالاهای جست‌وجویی و تجربه‌ای، به‌صورت جداگانه به اجرا درآمد. براساس نتایج به‌دست آمده از بین ۶۴ نشانه شناسایی شده از ادبیات تحقیق، خبرگان در خصوص ۲۶ نشانه برای کاهش‌عدم قطعیت فرایند خرید هر دو نوع کالای تجربه‌ای و جست‌وجویی، در مطالعه موردی دیجی‌کالا به اجماع رسیدند که در بین آن‌ها، ۱۹ نشانه مختص تجارت اجتماعی و ۷ نشانۀ مشترک بین تجارت الکترونیک و تجارت اجتماعی وجود دارد.