کشش قیمتی گاز طبیعی در بخش خانگی و صنعتی: مروری بر روشها و یافتهها
نویسندگان
1 مرکز تخصصی نوآوری و توسعۀ فناوری مدیریت مصرف انرژی، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران
2 سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهره وری انرژی (ساتبا)، تهران، ایران
3 گروه مهندسی سیستمهای انرژی، دانشکدۀ مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
4 گروه مهندسی سیستمهای انرژی، دانشکدۀ مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
5 گروه پژوهشی انرژیهای تجدیدپذیر، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران
doi
10.22059/ses.2024.378003.1073چکیده
در سالهای گذشته، با توجه با افزایش جمعیت و توسعۀ اقتصادی، میزان تقاضای انرژی در ایران افزایش چشمگیری داشته است. از سوی دیگر، گاز طبیعی ارتباط حیاتی با سایر صنایع کشور، از جمله صنعت برق دارد. بنابراین، شناخت ساختار گاز طبیعی در بخشهای مختلف و برنامهریزی برای تأمین و توزیع آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. در کشور ایران، مصرف گاز طبیعی در ۱۷ سال اخیر همواره بیش از نفت خام بوده و سرعت نفوذ آن در سبد انرژی کشور با پشتوانۀ عظیم گاز طبیعی از رشد قابل ملاحظهای برخوردار شده است. بنابراین، کنترل بخش مصرف از اهمیت ویژهای برخوردار است. تقاضا یک پدیدۀ اقتصادی است که با مدلهای متنوع تابع تقاضا مورد بررسی قرار میگیرد. منطق مدلهای تابع تقاضا مبتنی بر تغییر رفتار مصرفکنندگان از تغییرات قیمت و درآمد است. یکی از روشهای مؤثر در اعمال سیاستهای کنترل مصرف، افزایش قیمت در حاملهای انرژی، از جمله گاز طبیعی است، اما شایان یادآوری است تقاضای برخی از محصولات به دلیل ضروری بودن آن، به تغییر قیمتها کم کشش است. بنابراین، برای اعمال سیاستهای صحیح در حوزۀ گاز طبیعی، به بررسی مطالعات صورتگرفته در نشریات داخلی در حوزۀ کشش قیمتی گاز طبیعی در بخش خانگی و صنعتی پرداختیم. نتایج نشان میدهد با توجه به روشهای رگرسیون و سریهای زمانی در کشور ایران، گاز طبیعی یک کالای بیکشش بوده است و سیاستمداران برای کاهش مصرف گاز طبیعی باید سیاستهای دیگری را اعمال کنند.