فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی به عنوان یک پدیده طبیعی در مناطق مختلف به ویژه در مناطقی با اقلیم خشک و نیمه‏‌خشک مانند ایران یکی از چالش‌های بسیار مهم در تأمین آب هست. در این مطالعه، خشکسالی هیدرولوژیک در زیرحوضه‌های آبریز غرب دریاچه ارومیه به کمک شاخص تأمین آب‌های سطحی (SWSI) از سال‏ آبی 89-88 تا سال آبی 98-97 (از اکتبر 2009 تا سپتامبر 2019) بررسی شده ‌است که در آن از داده‌های بارش، آب معادل برف، رواناب‌‏های سطحی و حجم مخازن سطحی (یا تغییرات حجم ذخایر آب زیرزمینی)، در مقیاس سالانه استفاده شده ‏است. روش‎‌شناسی تحقیق مبتنی بر شاخص خشکسالی هیدرولوژیکی SWSI، استفاده از تصاویر ماهواره‌ای در سامانه تحت وب گوگل ارث انجین، تعیین سطح پوشش برف با استفاده از شاخص NDSI و در نهایت تحلیل روند خشکسالی با استفاده از آزمون روند من‌-کندال است. نتایج حاصل از تعیین اوزان مؤلفه‌های فوق‌‏الذکر با استفاده از روش رتبه‌دهی سلسله مراتبی (AHP)، نشان داد که در زیرحوضه‏‌های مورد مطالعه، بارش مهمترین عامل در خشکسالی‌های هیدرولوژیکی است. همچنین، نتایج حاصل از شاخص SWSI، نشان داد که طی دوره آماری 10 سال آبی مورد مطالعه، در هیچ یک از زیرحوضه‌های مورد مطالعه شرایط مرطوب، خشکسالی زیاد و خشکسالی شدید رخ نداده و بطور کلی در 54 درصد موارد شرایط نزدیک نرمال، در 19 درصد موارد شرایط خشکسالی کم، حاکم بوده و شرایط نیمه‌مرطوب و خشکسالی متوسط به ترتیب با 14 درصد و 13 درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. همچنین، سال آبی 98-1397 (از اکتبر 2018 تا سپتامبر 2019) مرطوب‌ترین سال آبی و سال‌های آبی 96-1395 (از اکتبر 2016 تا سپتامبر 2017) و 91-1390 (از اکتبر 2011 تا سپتامبر 2012) خشک‌ترین سال‌های آبی بوده‌اند. مضافاً در تمامی زیرحوضه‌های آبریز مورد مطالعه به استثنای زیرحوضه آبریز زولاچای، وضعیت هیدرولوژیکی نزدیک نرمال بیشترین وضعیت رخ داده در طول دوره آماری مورد مطالعه بوده ‏است. همچنین، نتایج حاصل از آزمون روند ناپارامتری من‌-کندال نشان داد که تنها در زیرحوضه‌های آبریز باراندوزچای و رشکان-تلخاب، روند وضعیت هیدرولوژیکی حوضه افزایشی (افزایش رطوبت) بوده‏ است.