فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اهمیت شناخت روند و تغییرات خشکسالی تحت سناریوهای اقلیمی در آینده، هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات ویژگی‌های خشکسالی همچون درصد فراوانی دوره­‌های خشک و تر و روند تغییرات خشکسالی براساس شاخص خشکسالی فازی (در مقیاس‌های زمانی 3، 6 و 12 ماهه) تحت سناریوهای SSP 3_7.0 و SSP 5_8.5 از جدیدترین گزارش اقلیمی (CMIP6) است. لازم بذکر است که در تحقیق حاضر از داده‌­های 6 ایستگاه سینوپتیک واقع در حوضه آبخیز کارون طی دوره 2014-1991 به عنوان دوره پایه استفاده شده است و پایش شرایط خشکسالی طی سه دوره آتی شامل 2045-2020، 2072-2046 و 2099-2073 انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که بهترین عملکرد داده‌­های اقلیمی در تخمین شاخص خشکسالی فازی در مقیاس­‌های زمانی 3 و 6 ماهه است، بطوریکه متوسط شاخص همبستگی در این دو مقیاس بیش از 0/90 و شاخص RMSE به 0/14 محدود شده است. علاوه بر این، پایش شرایط خشکسالی حوضه تحت سناریوهای اقلیمی در دوره‌­های آتی حاکی از وجود روند افزایشی در سطح اطمینان 95 درصد، افزایش دوره­‌های خشک و کاهش دوره‌­های تر است. براساس نتایج، مقدار آماره آزمون ناپارامتری من­کندال تحت سناریوهای SSP 3_7.0 و SSP 5_8.5 به ترتیب طی دوره 2072-2046 و 2099-2073 بیش از 1/64 برآورد شده است. بطورکلی نتایج نشان داد که مناطق شمالی، شمال­غرب و غرب حوضه آبریز کارون بیشتر در معرض شرایط خشک قرار خواهند داشت. لذا با توجه به روند افزایش شاخص خشکسالی فازی به سمت شرایط خشک در ایستگاه­‌های بروجرد، صفی‌­آباد و کوهرنگ، خطر خشکسالی طی دوره­‌های 2073-2099 و 2072-2046 در این ایستگاه­‌ها بیشتر است و ضروری است که برای مدیریت منابع آب و کشاورزی در این مناطق برنامه­‌ریزی و اقدام جدی انجام شود. نتایج این تحقیق می­‌تواند در راستای اعمال سیاست­گذاری­‌ها و برنامه‌­ریزی برای مدیریت پایدار منابع آب تحت تأثیر تغییر اقلیم مفید واقع شود.