شناسایی و تحلیل موضوعی موانع سازگاری سیستم منابع آب با تغییر اقلیم (مطالعه موردی: حوضه قرنقو)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد قطب هیدروانفورماتیک دانشکده مهندسی عمران و پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، هیأت علمی مدعو پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف.

doi
چکیده

از آنجا که سیستم منابع آب بیشترین تأثیرپذیری را از پدیده تغییر اقلیم دارد، سازمان‌هایی که نیازهای اجتماعی و اکولوژیکی آب را مدیریت می‌کنند، می‌توانند بیشترین تأثیر را در ایجاد سازگاری با این پدیده داشته ‌باشند. ظرفیت سازگاری سیستم منابع آب تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. به‌­طوری‌که ارتقای کیفیت هر یک از عوامل نشان­‌دهنده افزایش ظرفیت سازگاری کل سیستم منابع آب در مقابل این تغییرات و به تبع آن نشانگر آسیب­‌پذیری کمتر در مقابل آن است. در مطالعه حاضر موانع سازگاری سیستم منابع آب حوضه قرنقو در برابر تغییرات اقلیم از منظر دستگاه­‌های اداری مرتبط با مدیریت منابع آب شناسایی و روابط علی بین آن­ها مشخص شده است. مطالعه در چارچوب استراتژی تحقیقات کیفی و براساس روش تحلیل تماتیک و مصاحبه با نفرات کلیدی در سازمان­‌های مرتبط با مسأله مدیریت آب حوضه قرنقو انجام شده است. روش نمونه­‌گیری در این مطالعه، روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی است. با انجام 20 مصاحبه اشباع نظری حاصل شد و به منظور اطمینان بیشتر، 2 مصاحبه دیگر نیز انجام شد؛ ولی اطلاعات جدیدی به اطلاعات قبل اضافه نشد. نتایج حاصل نشان می‌دهد موانع سازگاری در حوضه مورد مطالعه در قالب سه تم اصلی: موانع ناشی از خصوصیات بازیگران، خصوصیات ساختاری و خصوصیات محیطی قرار دارد. در نهایت با استفاده از رویکرد پویایی سیستم کیفی، روابط عِلّی بین موانع شناسایی شده و راهکارهایی برای غلبه بر آنها پیشنهاد شده ‌‌است.