حذف آلودگی آرسنیت از محیط اشباع همگن و ناهمگن ستون خاک با استفاده از نانوذرات آهن

نویسندگان

1 دکتری مهندسی منابع آب، دانشگاه تهران.

2 استاد گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی کرج، دانشگاه تهران.

3 استاد گروه آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی کرج، دانشگاه تهران.

doi
چکیده

آلودگی یکی از مسائل مطرح در آب زیرزمینی است که با افزایش فعالیت‌های صنعتی، دفع فاضلاب در چاه­‌های جذبی و برداشت بی‎‌رویه از آبخوان در حال افزایش است. یکی از آلودگی‌های رایج، سمی و خطرناک موجود در آب­ زیرزمینی، آلاینده آرسنیک است که غلظت آن در بعضی از مناطق کشور به مراتب بیشتر از حد استاندارد است. تزریق نانوذرات آهن به محیط آبخوان راهی جدید، کارامد، کم‎‌هزینه و پاک است که مطالعاتی برای حذف درجای آن در محیط آبخوان اخیراً مورد توجه محققین قرار گرفته است. هدف از این تحقیق بررسی روند حذف آرسنیت در محیط آب­ زیرزمینی توسط نانو ذرات آهن صفر با شبیه‎‌سازی یک مدل تجربی ستون خاک تک بعدی در شرایط همگن و ناهمگن در دو دانه‌‎بندی خاک و دو سرعت جریان مختلف است. بدین منظور ابتدا با انجام آزمایش‌­های پیمانه‌ای تأثیر تغییرات غلظت نانوذرات آهن و آرسنیت (As(III)) در گذشت زمان با پارامترهای محیطی چون تغییرات دمایی و pH بررسی شد. در آزمایش‎های پیمانه‌­ای دیده شد که محیط اسیدی و دمای زیاد سرعت واکنش بین نانوذرات آهن و آلاینده آرسنیت را تسریع می­‌نماید. سپس، در ستون خاک یک بعدی اشباع همگن، با دو قطر ذرات خاک متفاوت؛ آب آلوده به ارسنیت جاری شد و نانوذرات آهن تزریق شد. نتایج ستون‌‎های همگن نشان داد که سرعت حذف آرسنیت توسط نانوذرات آهن در حد دقیقه است که با گذشت زمان و در طول ستون خاک میزان غلظت آرسنیت تاحد مجاز شرب کاسته شده است. همچنین، در ستون ناهمگن خاک این آزمایش با دو سرعت جریان انجام شد و نتایج نشان دادند افزایش سرعت جریان و لایه‎‌بندی خاک از میزان کاهش آلاینده می‌کاهد. با پایان آزمایش‌­های ستون خاک همگن و ناهمگن دیده شد میزان آهن خاک در حد مجاز شرب بود و با هدایت ­هیدرولیکی خاک، افت جریان افزایش یافته است. در نهایت، این پژوهش نشان داد که پالایش آرسنیت در محل توسط نانوذرات آهن در ستون خاک راندمان زیادی دارد.