بررسی تأثیر عوامل کلیدی بر کیفیت کنترل داخلی و نقش آن در بهبود عملکرد سازمانی: نقش تعدیلی کیفیت سیستم اطلاعات

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حسابداری و حسابرسی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری و حسابرسی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/aimj.2025.526363.1636
چکیده

در دنیای پیچیده و پویای کسب‌‌وکار امروزی، کنترل داخلی اثربخش، به‌‌عنوان رکن اساسی در دستیابی به اهداف سازمانی، محافظت از دارایی‌ها و اطمینان از صحت و قابلیت اتکای اطلاعات مالی، بیش از پیش در کانون توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر به بررسی این موضوع می‌پردازد که چگونه عوامل مختلف، بر کیفیت کنترل داخلی تأثیر می‌‌گذارد و این کیفیت، خود چه تأثیری بر عملکرد سازمانی دارد. در این میان، نقش کلیدی کیفیت سیستم اطلاعات، به‌‌عنوان عامل تعدیل‌کننده در این رابطه بررسی و تحلیل می‌شود. از این رو هدف، از این پژوهش، بررسی تأثیر عوامل مؤثر بر کیفیت کنترل داخلی و نقش آن در اثرگذاری بر عملکرد سازمانی و نقش تعدیلی کیفیت سیستم اطلاعات است. پژوهش حاضر از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی ـ پیمایشی و هم‌‌بستگی و از نظر هدف کاربردی است. جامعۀ آماری این پژوهش، کلیۀ مدیران شرکت‌های زیرمجموعۀ هلدینگ گلرنگ بود. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان، 108 نفر محاسبه شد و روش نمونه‌گیری، غیرتصادفی در دسترس بود. در پژوهش حاضر، برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسش‌‌نامه‌‌ استفاده شد. داده‌ها از پرسش‌‌نامه استخراج و از طریق نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس تجزیه‌وتحلیل و طبقه‌بندی شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل داده‌‌ها نشان داد که متغیرهای حمایت مدیریت ارشد، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، راهبرد پیشگامان و کیفیت سیستم اطلاعات، از عوامل مؤثر بر کیفیت کنترل داخلی هستند. همچنین مشخص شد که بلوغ سیستم اطلاعات، بر کیفیت سیستم اطلاعات تأثیر مثبت می‌‌گذارد و کیفیت کنترل داخلی بر عملکرد سازمانی نیز اثر مثتبی دارد. در نهایت، کیفیت سیستم اطلاعات، ارتباط بین کیفیت کنترل داخلی و عملکرد سازمانی را تعدیل می‌کند.