فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مداخلات انسانی از جمله تغییر کاربری اراضی و تجاوز به حریم رودخانه، به همراه اثرات تغییر اقلیم، منجر به افزایش خسارت‌های ناشی از سیلاب شده است. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تشدید سیلاب 1398 و خسارات‌های ناشی از آن در استان خوزستان است که در این راستا به تعیین دوره بازگشت سیل‌های بزرگ منطقه در فروردین 1398، بررسی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی طی سال­های 1379 تا 1397، بررسی تغییرات میزان رطوبت خاک با استفاده از داده‌های سنجش از دور و همچنین تحلیل منحنی فرمان سدهای کرخه و دز پرداخته شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که دبی مشاهده شده در ایستگاه جلوگیر که نزدیک‌ترین ایستگاه در بالادست سد کرخه است، دوره بازگشتی معادل 262 سال داشته که به مراتب بزرگتر از دوره‌ بازگشت سیلاب­های تاریخی در منطقه‌ مورد مطالعه است.  همبستگی ضعیف مشاهده شده بین شدت رواناب و میزان رطوبت پیشین خاک در سطح اطمینان 5 درصد طی 30، 45، 60 و 120 روز قبل از وقوع سیلاب حاکی از تأثیر همزمان عوامل دیگر از جمله شدت بارش و ذوب برف بر تشدید سیلاب بوده است. با توجه به نتایج تغییرات سطح اراضی شهری، خاک، پهنه­های آبی و پوشش گیاهی بین سال­های 1379 و 1397، تغییر کاربری اراضی در منطقه­ مطالعه را نمی­توان عامل قوی در تشدید سیلاب به وقوع پیوسته دانست. در نهایت، نحوه بهره‌برداری از سد دز در سال آبی 1398-1397 نسبت به نحوه بهره‌برداری از سد کرخه تأثیر بسیار مؤثرتری روی کنترل سیلاب فروردین 1398 داشته است.