فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حمل‌ونقل از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی شناخته شده و دستیابی به حمل‌ونقل پایدار متضمن کنترل و بهبود میزان مصرف انرژی است. در این مسیر، نظامی برای ارزیابی سیستم حمل‏ونقل شهری مبتنی بر اصول پایداری و توسعۀ پایدار، می‏تواند به بهبود شاخص‏های اقتصادی، اجتماعی و زیست‏محیطی شهرها کمک کند. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی جایگاه مصرف انرژی در مدل ارزیابی حمل‏ونقل منطقۀ کلان‌شهری بر اساس شاخص‏های توسعۀ پایدار صورت پذیرفت. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی‌ـ توسعه‏ای و از منظر روش و دورۀ زمانی گردآوری داده‏ها، پژوهشی پیمایشی‌ـ مقطعی محسوب می‌شود. مطالعات کتابخانه‏ای و پرسشنامه به عنوان ابزار گردآوری داده‏ها در نظر گرفته شد. در بخش کیفی با جست‌وجو، در بازۀ زمانی 2000 تا 2023، 41 مقاله به روش هدفمند انتخاب و تحلیل شدند. برای شناسایی مقوله‏های تحقیق و ارائۀ مدل اولیه، از تحلیل فراترکیب استفاده شد و 9 مؤلفه و 53 شاخص شناسایی شد. اعتبارسنجی و غربالگری شاخص‏ها با تکنیک دلفی انجام شد. مشارکت‌کنندگان این بخش 28 نفر خبره بوده که با الگوی گلوله برفی انتخاب شدند. درنهایت‌، 9 مؤلفه و 49 شاخص تأیید شدند. در پایان، با استفاده از فرایند تحلیل شبکه اولویت و وزن ابعاد، مؤلفه‏ها و شاخص‏ها تعیین شد. یافته‏ها نشان داد بعد زیست‌محیطی دارای 45 درصد وزن مدل است و بعد اقتصادی، 36 درصد وزن مدل را دارد. بعد اجتماعی با 19 درصد در جایگاه سوم قرار گرفته است. مؤلفۀ مصرف انرژی با 17 درصد بیشترین وزن را داشته و شاخص‏های آن 3 جایگاه از 10 جایگاه برتر را داشتند.