ارزیابی شاخص های پایداری اجتماعی در شهرهای استان آذربایجان غربی
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه ارومیه
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد
4 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/jhgr.2019.276093.1007878چکیده
در میان ابعاد توسعة پایداری، بُعد اجتماعی یکی از ابعاد اصلی شناخته میشود که بیشتر با ابعاد کیفیت زندگی همگام است و بر مفاهیمی همچون آیندهنگری، عدالتمحوری، مشارکت، و توانمندسازی تأکید دارد. هدف اصلی از پژوهش حاضر بررسی و ارزیابی شاخصهای پایداری اجتماعی در شهرهای استان آذربایجانغربی است. بدین منظور، از مدلهای تصمیمگیری چندشاخصة ویکور و شیوههای تحلیلی مربوطه برای رتبهبندی و سطحبندی شهرهای استان با توجه به شاخصهای پایداری اجتماعی استفاده شده است. پژوهش حاضر از نوع پژوهشهای توصیفی- تحلیلی است و جامعة آماری مورد بررسی در این پژوهش 42 شهر استان آذربایجانغربی است که 13 شهر از این شهرها بهعنوان نمونه مطالعه و بررسی شده است. برپایة یافتههای پژوهش، شاخصهای «پایداری اجتماعی» در چارچوب مدل ویکور نشان میدهد که کلانشهر ارومیه بالاترین و مطلوبترین شرایط را از نظر پایداری اجتماعی داراست و شهر بوکان نامطلوبترین شرایط را از نظر این شاخصها داراست. 45درصد از شهرهای مورد مطالعه به لحاظ شاخصهای مورد بررسی دارای وضعیت ناپایداری بالقوه یا ناپایدار است. همچنین، 32درصد از شهرهای مورد مطالعه دارای وضعیت متوسط به لحاظ شاخصهای پایداری اجتماعی است.ضریب پراکندگی و میزان نابرابری شهرهای مورد مطالعه به لحاظ شاخصهای اجتماعی پایداری حدود 40/0 است که نشاندهندة عدم تعادل نسبتاً متوسط نماگرهای شاخصهای مورد مطالعه در شهرهای استان آذربایجان غربی است.یافتهها نشان میدهد همبستگی معنیداری بین تابع مزیت توسعة پایدار اجتماعی و شمار جمعیتی شهرهای استان وجود دارد.