پیامدهای رفاهی کاهش ارزش پول ملی در بازار محصول پسته در ایران (با تأکیدی بر مفهوم صادرات آب مجازی)
نویسندگان
1 استادیار گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
چکیده
با کاهش ارزش پول ملی توجیهپذیری اقتصادی عرضه محصولات کشاورزی به بازارهای خارجی بیش از پیش افزایش مییابد. محصول پسته یکی از مهمترین کالاهای کشاورزی ایران محسوب میشود که میزان و ارزش صادرات آن در اثر کاهش ارزش پول ملی افزایش مییابد. در عین حال، کاهش ارزش پول ملی و افزایش صادرات پسته از ایران از طرفی منجر به کاهش تقاضا و مصرف این محصول در داخل کشور میشود و از طرف دیگر افزایش صادرات آب مجازی را به همراه دارد. در این مطالعه، با تأکیدی بر مفهوم صادرات آب مجازی به تحلیل رفاهی آثار کاهش ارزش پول ملی در بازار محصول پسته در ایران پرداخته شد. بدینمنظور، اجزای بازار پسته ایران در قالب طراحی یک مدل تعادل جزئی شبیهسازی شد. نتایج نشان داد که به طور میانگین با هر 1 درصد افزایش در نرخ ارز، رفاه اجتماعی ناخالص نزدیک به 1/6 درصد افزایش مییابد. با این وجود، با درنظر گرفتن ارزش اقتصادی آب مجازی اتلاف شده در تولید پسته، میزان رفاه اجتماعی کل در حدود 12 درصد تنزیل مییابد. در نهایت، برنامهریزی و تدوین سیاستهایی در جهت حمایت از مصرفکنندگان واقعی پسته در کشور و لزوم توجه بیش از پیش به درونی کردن آثار بیرونی صادرات محصولات کشاورزی به ویژه در شرایط کاهش ارزش پول ملی مورد بررسی و پیشنهاد قرار گرفت.
