مدل سازی رواناب با استفاده از مدل HBV و الگوریتم جنگل تصادفی (محدوده مورد مطالعه: حوزه آبخیز چم انجیر، استان لرستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین شهرکرد، دانشگاه شهرکرد، ایران.
2 دانشجوی دکتری مدیریت حوضههای آبخیز، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.
doi
چکیده
برآورد رواناب ناشی از بارندگی، گام مهمی در مدیریت منابع آب به ویژه در آبخیزهای فاقد ایستگاه هیدرومتری است. از این رو پژوهش در ارتباط با مدلهایی که بتواند در این حوضهها با کمترین خطا، جریان رودخانه را شبیهسازی کند امری ضروری و اجتنابناپذیر است. امروزه به دلیل مسائل و مشکلات موجود در زمینه منابع آبی، برآورد حجم رواناب حاصل از بارندگی، از نظر تأمین آب و مدیریت منابع آب روز به روز اهمیت بیشتری پیدا میکند. در این مطالعه از مدل مفهومی HBV و مدل هوش مصنوعی جنگل تصادفی (RF) به منظور شبیهسازی فرآیند رواناب حوضه آبخیز چم انجیر در استان لرستان برای دوره آماری 2006 تا 2015 استفاده شده است. بدین منظور، ابتدا آمار و اطلاعات مورد نیاز مدلها از جمله دما، بارش، دبی و تبخیر و تعرق جمعآوری شد. سپس، شبیهسازی در بازه زمانی مورد نظر انجام شد و برای ارزیابی عملکرد مدلها، از معیارهای نش- ساتکلیف و ضریب تعیین استفاده شد. نتایج معیارهای ارزیابی برای مدل HBV در ضریب نش 0/67 و در ضریب تعیین 0/68 و برای RF در ضریب نش 0/82 و در ضریب تعیین 0/86 به دست آمدند که بیانگر عملکرد بهتر مدل RF در شبیهسازی جریان روزانه در منطقه مورد مطالعه است و این مدل میتواند در آینده به عنوان یک گزینه جدید برای شبیهسازی جریان روزانه حوضه چم انجیر مورد استفاده قرار گیرد.