ارائه مدل پیشبینی کننده رفتارِ کارکنان، مبتنی بر تعاملات ادراکی رهبر – پیرو در موقعیت تهدیدِ حمایت اجتماعی (با رویکرد حفاظت از منابع)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت رفتاری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
چکیده
هدف اصلی این پژوهش پیشبینی رفتار کارکنان از راه بررسی ادراک از احتمال تغییر در منابعِ سازمانی آنان و در تعامل ادراکی با سرپرست آنها است. این پژوهش با رویکردی عینیگرا به دنبال کشف مشابهتهایِ نهفته در تمایلهای رفتاری افراد، درونِ یک زیستبومِ سازمانی است. گامهای عملیاتیسازی این پژوهش با استفاده از راهبرد اکتشافی متوالی در پنج مرحله برداشته شده و از روشهای آزمایشی و تجربی برای اعتبارسنجی مدل استفاده شده است. زیستبومِ موردبررسی در این پژوهش، بانکهای دولتی و شبهدولتی ایران بودند که از راه 416 آزمودنی با دقت بررسی شدند. همچنین برای دستیابی به مدلی برای پیشبینی رفتار ِسازمانیِ کارکنان، نخست تمایلهای رفتاری با رویکرد حفاظت از منابع، نوعشناسی و سپس با در نظر گرفتن انواع آثار ثابت و تصادفی در قالب معادلات آمیخته مدلسازی شدند. نتایج نشان داد که پیشبینهای رفتارِ انسان در سطح زیستبوم منابع از اشتراکهای بزرگی برخوردار است که با رویکردی منبعمحور میتوان آنها را شناسایی کرد. همچنین نتایج نشان داد که تمایل رفتاری کارکنان بانکهای دولتی و شبهدولتی ایران در موقعیتهای تهدید حمایت اجتماعی، «گرایش به انفعال» دارد و در صورت حضور تعامل ادراکی مثبت یا منفی از رهبر، این تمایل در هر دو حالت از «گرایش به انفعال» به «گرایش به حفظ» تغییر خواهد کرد. شناسایی نقاط مرزی تغییر حالتهای تمایل رفتاری و فاصله شدتِ تمایل رفتاری کارکنان از این نقاط، یکی دیگر از نتایج این پژوهش بود که میتواند راهنمایی برای تنظیم مداخلههای اثربخش رهبران در زیستبومِ مورد بررسی باشد.
