ارائه الگوی مفهومی کارآفرینی کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی بر اساس مؤلفه‌های انگیزشی (روان‌شناختی)، صلاحیتی و حمایتی

نویسندگان

1 دانشیار علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

doi
10.22054/jks.2018.34645.1194
چکیده

هدف از پژوهش حاضر شناخت ویژگی­های مرتبط با کارآفرینی در 3 مؤلفه انگیزشی (روان‌شناختی)، صلاحیتی و حمایتی و ارائه الگوی مفهومی کارآفرینی کتابداران کتابخانه­های دانشگاهی بود. نوع پژوهش، کاربردی و روش آن پیمایشی- تحلیلی بوده است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه خوداظهاری محقق ساخته بود که بین 109 نفر از کتابداران کتابخانه­های 15 واحد جامع دانشگاه آزاد اسلامی ایران توزیع شد. یافته‌ها نشان داد ویژگی‌های انگیزشی و صلاحیتی کارآفرینی کتابداران در حد زیاد و ویژگی‌های حمایتی از حد متوسط پایین‌تر بود. از بین 62 ویژگی کارآفرینی،12 ویژگی انگیزشی، 15 ویژگی صلاحیتی و 5 ویژگی حمایتی به دست آمد که بر مبنای آن، الگوی کارآفرینی طراحی شد. این الگو، به 3 عامل زمینه‌سازها، تسهیل گرها و توانمندسازها اشاره داشت. توجه به ویژگی­های کارآفرینی در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی، نیازمند الگوی کارآفرینی در خدمات‌رسانی به بهره­گیران اطلاعاتی در رقابت­های ملی و بین­المللی بود. کتابداران باید با کمک فناوری­های جدید، نوآوری­هایی که قابلیت تطبیق با نیازهای مراجعان را دارد در سایه کارآفرینی، خلق و با شناخت و تقویت ویژگی­های فردی کارآفرینی خود، موجبات رشد و توسعه اجتماعی با انجام فعالیت­های کارآفرینانه در کتابخانه­ها را فراهم آورند. الگوی مفهومی این مقاله، از سیر فکری و نتایج تحقیقات علمی در حوزه‌های روان‌شناسی، کارآفرینی، اقتصاد و مدیریت استنتاج شده و درواقع رویکرد نوآورانه در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی که خود نتیجه یک رویکرد خردمندانه و با ملاحظه مبانی ویژه حاصل از مطالعات دانش‌های دیگر بوده، پیشنهاد و تجویز شده است.