بررسی فعالیت علمی نویسندگان مقالات پراستناد در شبکه ریسرچ‌گیت و تأثیرگذاری آن بر شاخص‌های علم‌سنجی آنها در پایگاه استنادی گوگل‌اسکالر (مطالعه موردی: حوزه آی‌متریکس)

نویسندگان

1 عضو هیئت‎علمی، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران

doi
10.22034/aimj.2023.189577
چکیده

این پژوهش با هدف اصلی بررسی فعالیت علمی نویسندگان مقالات پراستناد حوزه آی‌متریکس در شبکه اجتماعی علمی ریسرچ‌گیت و تأثیرگذاری آن بر شاخص‌های علم‌سنجی آنها در پایگاه استنادی گوگل‌اسکالر انجام شد. پس از گردآوری و تعیین پراستنادترین مقالات منتشر و نمایه‏شده در حوزه آی‌متریکس، در پایگاه اسکوپوس، در بازه زمانی ده‌ساله (2010 تا 2019 میلادی)، نویسندگان این مقالات که در شبکه‌ اجتماعی ریسرچ‌گیت عضو بودند و در گوگل‌اسکالر نیز پروفایل داشتند، شناسایی شدند. برای این منظور، تمامی مقالات منتشرشده در دو مجله هسته حوزه آی‌متریکس، یعنی Scientometrics و Journal of informetrics در بازه زمانی یادشده از پایگاه اسکوپوس استخراج شد. همچنین، برای شناسایی آن دسته از نویسندگان حوزه آی‌‌متریکس که در سایر مجلات مرتبط با این حوزه مقاله منتشرشده داشتند، از راهبرد جست‎وجوی کلیدواژه‌های پربسامد این حوزه استفاده شد. در ادامه، رابطه سنجه‌های جایگزین نویسندگان عضو شبکه بالا، با شاخص‌های علم‌سنجی همین نویسندگان در نظام گوگل‌اسکالر بررسی شد. داده‌های مربوط به متغیرهای بررسی‌شده، با استفاده از آزمون‌های هم‏بستگی مناسب و به‌کمک نرم‌افزار اس‏پی‏اس‏اس تحلیل شدند. بر اساس یافته‌ها، با توجه به پایین‏ بودن میزان ضریب هم‏بستگی بین متغیرها، بین سنجه‌‌های جایگزین نویسندگان عضو شبکه ریسرچ‌گیت و شاخص‌ اچ و نیز شاخص 10i همین نویسندگان در پایگاه گوگل‌اسکالر، رابطه ضعیفی وجود دارد. در مجموع‌ می‌توان گفت، ریسرچ‌گیت و سایر شبکه‌های اجتماعی علمی، زمینه را برای برقراری ارتباطات پژوهشی و به‎اشتراک‌گذاری تولیدات علمی افزایش می‌دهند که این مسئله می‌تواند در کمیت برون‎دادهای پژوهشی و افزایش قابلیت رؤیت تولیدات علمی مؤثر باشد؛ اما میزان واقعی سودمندی این رسانه‌ها در عمل، می‌تواند با انجام پژوهش‌های جداگانه‌ در سایر حوزه‌های موضوعی و با مقیاس گسترده‌تر به‏صورت تحلیلی بررسی شود.