تحلیل روش‌های مجدد بکارگیری پساب خانگی برای مصارف کشاورزی/ آبیاری محصولات زراغی با استفاده از مدل تلفیقی SWOT-QSPM، مطالعه موردی: تصفیه‌خانه فاضلاب شهر سبزوار

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری علوم و مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس،تهران،ایران

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس،تهران،ایران

doi
چکیده

فاضلاب‌های تولیدی در منازل را می‎‌توان به دو گروه تقسیم‌بندی کرد. فاضلاب تولیدشده از مصارف خانگی مانند استحمام و لباسشویی، روشویی و ظرفشویی را با نام آب خاکستری و فاضلاب تولیدشده از توالت‌ها را آب سیاه می‌نامند. در خیلی از سامانه‌های مورد استفاده در دنیا، آب خاکستری با آب سیاه ترکیب شده و توسط سیستم فاضلاب شهری دفع می‌گردد؛ درحالی‌که آب خاکستری به دلیل داشتن میزان آلودگی کمتر، از کیفیت بهتری برخوردار بوده و پتانسیل بیشتری برای استفاده مجدد دارد. در این مطالعه با استفاده از مدل تلفیقی تحلیل SWOT و ماتریس QSPM بایدها و نبایدهای استفاده از پساب حاصل از تصفیه‌خانه سبزوار مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج آزمایشات بر روی پساب خروجی، استفاده از این پساب برای کشاورزی به دلیل تراکم کلیفرم خارج از محدوده مجاز توصیه ‌شده در استانداردهای ملی و  بین‌المللی، مستلزم گندزدایی بیشتر پساب پیش از کاربرد است. با این‌حال به‌طور کلی و با توجه به نتایج به دست‌آمده از بررسی کیفیت شیمیایی و میکروبی پساب (TDS ،Nitrate ،Nitrite ،EC و تخم انگل) و مقایسه با استانداردها نشان می‌‎دهد که در اکثر سال‌های مورد مطالعه کیفیت پساب خروجی از تصفیه‌‎خانه فاضلاب شهری سبزوار در محدوده مجاز استانداردهای مذکور بوده است و آن را می‌توان برای آبیاری گیاهان صنعتی و علوفه‌ای که به صورت مستقیم توسط انسان استفاده نمی‌شود و یا فضای سبز شهری (با رعایت الزامات بهداشتی توسط کارگران) به کاربرد. همچنین، با توجه به اینکه افکار عمومی در استفاده از پساب تا حدودی منفی است باید به دنبال فرهنگ‌سازی مثبت با برگزاری رویدادها در سطح شوراها و دهیاری‌ها و مردم روستاها بود. مزید بر این به علت بیابانی‌بودن منطقه برای احیای بیولوژیک مانند کاشت گیاهانی چون تاغ و قره‌داغ و گونه‌هایی مانند آتریپلکس می‌توان از پساب خروجی استفاده نمود. همچنین، با توجه به وجود کارخانه‌هایی همچون شن‌شویی و کارخانه سیمان در منطقه و قیمت مناسب پساب خروجی و صرفه‎‌جویی در آب، شرایط استفاده از پساب در این گونه کارخانه‌ها می‌تواند ضمن مطالعه، تحقیق و کارشناسی، مدنظر قرار گیرد.