ارزیابی حکمرانی ریسک سیل در استان گلستان در رویدادهای سیل سال 1398-1397

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت و برنامه‌ریزی منابع آب، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

2 دانشیار گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، پژوهشکده مهندسی و مدیریت آب دانشگاه تربیت مدرس، تهران، گروه میان رشته‌ای فناوری آب، دانشکده علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

3 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

استان گلستان سالانه شاهد سیل‌های کوچک و بزرگ متنوعی است. بخصوص در مجموعه سیل‌های اواخر سال 1397 و اوایل سال 1398 خسارات گسترده­ای به سکنه و زیرساخت‌های این استان وارد شد. این مقاله به مسأله سیل استان گلستان از منظر حکمرانی نگاه می‌کند و درصدد پاسخگویی به این سؤال است که با انجام چه اقدامات و برنامه‌هایی می‌توان تلفات جانی و خسارات مالی ناشی از سیل را در آن کاهش داد. روش مورد استفاده در تحقیق حاضر مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی بر اساس چهار مؤلفه تاب‌آوری، کارایی، اثربخشی و مشروعیت و معیارهای مرتبط با هر یک از مؤلفه‌ها است. وضعیت حکمرانی ریسک سیل در استان گلستان در سیل‌های 1398-1397 با استفاده از چهار مؤلفه مورد اشاره در سطح متوسط (امتیاز 2/4 از 5) ارزیابی شد. به‌طوری‌که سه مؤلفه تاب‌آوری، اثربخشی و مشروعیت در سطح متوسط (امتیاز 3 از 5) و صرفاً مؤلفه کارایی در سطح نسبتاً بد (امتیاز 1/3 از 5) ارزیابی گردید. معیارهای پاسخگویی و عدالت رویه‌ای، دسترسی به اطلاعات و شفافیت و همچنین میزان تلفات جانی عملکرد نسبتاً خوبی (امتیاز 4 از 5) داشتند. در حالی که معیارهای فناوری، کارایی مالی و خسارات وارده عملکرد نسبتاً نامناسبی (امتیاز 1 از 5) را کسب کردند. بر طبق یافته­‌های تحقیق حاضر برای ارتقای وضعیت حکمرانی ریسک سیل استان گلستان باید به ترتیب بر مؤلفه کارایی، اثربخشی، تاب‌آوری و مشروعیت توجه بیشتری مبذول شود.