فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله با هدف تبیین و توصیف خشکسالی‌های هواشناسی و ژئوهیدرولوژیکی و کمی کردن کمبود بارش در مقیاس‌های زمانی مختلف و اثر آن بر روی منابع آب زیرزمینی و شناخت ارتباط بین وقوع و تأخیر زمانی خشکسالی‌های هواشناسی و ژئوهیدرولوژیکی آبخوان کوهدشت انجام شد. به‌منظور تعیین وضعیت رطوبتی سالانه منطقه، ابتدا با استفاده از آمار سال‌های 1399-1367 شاخص‌های بارندگی (SPI) و آب زیرزمینی (GRI) محاسبه گردید. پس از محاسبه شاخص‌های SPI و GRI ضرایب همبستگی بین شاخص SPI در مقیاس‌های زمانی سالانه، فصلی، سه، شش، نه، 12، 18، 24 و 48 ماهه با میانگین ارتفاع سطح آب زیرزمینی و شاخص GRI در ماه متناظر، محاسبه شد. برای تعیین طولانی‌‎ترین دوره خشکسالی از معیار مجموع بزرگی خشکسالی (DM)، استفاده گردید؛ زیرا دوره‌های طولانی‌تر اثر منفی بیشتری روی آب زیرزمینی دارند. با توجه به مقادیر SPIو GRI وضعیت رطوبتی برای هر بازه زمانی تعیین شد و روند خشک‌سالی‌ها بررسی گردید. سپس همبستگی بین شاخص SPI در مقیاس‌های زمانی مختلف با اعمال و بدون اعمال تأخیر زمانی، با میانگین تراز سطح سفره آب زیرزمینی و شاخص GRI مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد، با افزایش مقیاس زمانی، ضریب همبستگی SPI، با میانگین ارتفاع سطح آب زیرزمینی و شاخص GRI افزایش می‌یابد و خشکسالی‌های هواشناسی با تأخیر زمانی 48 ماهه بر منابع آب زیرزمینی اثر می‌گذارند، که در سطح 0/01 معنی‌دار است. بطوری‌که 33/1 درصد از واریانس تراز متوسط سطح ایستابی آبخوان کوهدشت تحت تأثیر SPI_48 و 66/9 درصد، متأثر از کشاورزی شرب و صنعت است.