فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هوش مصنوعی یکی از فناوری‌های کلیدی است که به پردازش‌های صنعتی و حل مسائل مختلف جامعه کمک فراوانی کرده و مطمح نظر بسیاری از جوامع قرار گرفته است. با گذر زمان، بهره‌مندی و استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی در کارخانه‌ها، بهداشت، بانکداری و امنیت و نیز تجارت الکترونیک، رسانه‌های جمعی و پلتفرم‌های کاربردی موبایل توسعه چشمگیری پیدا کرده است. با وجود این پیشرفت‌ها، به‌موازات تحولات فناورانه و راهکارهایی که به‌واسطه هوش مصنوعی تولید شده، در خصوص نحوه انجام کارها و اینکه آیا منابع فعلی برای برآوردن نیازهای در حال تغییر مردم کافی است، متغیرهای بیشتری بروز می‌یابند. بنابراین، همراه با مسائل حل‌نشده، به‏نظر چالش‏ها پایان‌ناپذیرند و متخصصان در تکمیل سیستم‌های خود به‌اندازه کافی خبره نشده‌اند. از این رو، در این مقاله به چالش‌های مهم توسعه هوش مصنوعی در جمهوری اسلامی می‌پردازیم، پس از شناسایی چالش‌ها با روش تحلیل مضمون و با ابزار مصاحبه، به اولویت‌بندی این چالش‌ها و شدت ارتباط بین آنها به روش نگاشت شناخت فازی پرداخته‌ایم. جامعه آماری این پژوهش از کارشناسان و خبرگان حوزه ICT به‌ویژه متخصصان حوزه هوش مصنوعی انتخاب شدند. در این پژوهش ابتدا 36 چالش محوری توسعه هوش مصنوعی در کشور بر اساس اسناد راهبردی موجود و روش تحلیل مضمون شناسایی شده و سپس، بر اساس چهار ماتریس تأثیر اولیه، ماتریس تأثیر فازی، ماتریس قدرت تأثیر و ماتریس تأثیر نهایی و نرم‌افزار FCMapper و نرم‌افزار Pajek نگاشت شناختی فازی ترسیم شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که پنج چالش مهم توسعه هوش مصنوعی در کشور شامل مواردی چون تمایل نداشتن به سرمایه‌گذاری اقتصادی در حوزه هوش مصنوعی، فقدان سازوکار لازم برای رشد و توسعه بازار هوش مصنوعی، کمبود قوانین و مقررات حقوقی لازم در حوزه هوش مصنوعی، کمبود متخصصان و خبرگان حوزه‌های مرتبط با هوش مصنوعی و نبود پلتفرم‌های به اشتراک‌گذاری داده است.