گونه‌شناسی عوامل شکست کسب‌و‌کارهای نوپای فناورانه در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.22034/aimj.2022.156214
چکیده

اهمیت کسب‌وکارهای نوپای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) در توسعه اقتصادی، اجتماعی و کارآفرینی و همچنین کاربرد و نقش زیربنایی خدمات و محصولات آنها در توسعه سایر صنایع، موجب استقبال و حمایت از آنها شده است. از سوی دیگر، درصد شکست آنها بسیار زیاد است و پیش‌بینی موفقیت آتی آنها توسط حامیان و سرمایه‎گذاران را دشوار می‎کند. از این رو، هدف این مقاله با توجه به شرایط متمایز و میزان افزایش تحولات فناورانه صنعت فاوا در مقایسه با سایر بخش‌ها و سهم بزرگ آن از تولید ناخالص داخلی، شناسایی مجموعه عوامل بومی شکست کسب‌وکارهای نوپای فاوا توسط مصاحبه با خبرگان و فعالان این حوزه است. مقاله حاضر، یک پژوهش کاربردی، کیفی و کمّی و مبتنی بر رویکرد استقرایی است که عوامل شکست با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و به کمک نرم‌افزار مکس‌کیودا احصا شده و با استفاده از روش بهترین ـ بدترین فازی با استفاده از نرم‌افزارهای اکسل و لینگو رتبه‎بندی شد. مضامین پایه مستخرج از متن مصاحبه‌ها در قالب چهارده مضمون سازمان‌دهنده و سه مضمون فراگیر عوامل داخلی شرکت نوپا، عوامل محیط نزدیک و عوامل محیط دور طبقه‌بندی شدند. بر اساس نتایج پژوهش، به‌ترتیب، عوامل داخلی کسب‌وکار، محیط نزدیک و محیط دور، بر شکست کسب‌وکارهای نوپای فاوا بیشترین تأثیر را دارند. تیم کارآفرین و دولت نیز از عوامل مهم داخلی و خارجی شکست کسب‌وکارهای نوپا شناخته شدند. از دید تمام خبرگان، تیم کارآفرین دارای تخصص‌های مکمل و توانمندی‎های مختلف می‎تواند بر تمام مشکلات مسیر توسعه کسب‎وکار غلبه کند. از نظر آنها دولت می‌بایست به ایفای صحیح نقش حاکمیتی اعم از تنظیم‌گری و وضع قوانین جدید در این حوزه بپردازد.