تحلیل فضایی پراکنش خدمات عمومی شهری با استفاده از ماتریس فاصله اقلیدسی (مطالعه موردی: شهر یزد)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری گرایش محیط زیست شهری، شهرداری اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2019.275330.1007853چکیده
توزیع نامناسب و غیرعادلانة خدمات عمومی در شهرها به یکی از چالشهای مهم در برنامهریزی شهری تبدیل شده است. شهر یزد نیز، بهعنوان مرکز استان، از این قاعده مستثنا نبوده است. از این رو، هدف از این پژوهش تحلیل فضایی پراکنش خدمات عمومی در شهر یزد است. در این راستا،نخست موقعیت نقطهای نُه گروه خدمات اصلی و 32 گروه خدمات فرعی براساس نقشههای کاربری اراضی طرح تفصیلی مکانیابی و لایهبندی شد. سپس، هر یک از خدمات اصلی و فرعی با استفاده از تکنیک دلفی و پرسشنامة کارشناسان وزندهی شد. درنهایت، با استفاده از قابلیتهای سیستم اطلاعاتی جغرافیایی (فاصلة اقلیدسی و روش همپوشانی لایهها) پراکنش فضایی براساس وزن اختصاصیافتة هر یک از خدمات مذکور تحلیل شد. یافتههای پژوهش نشان داد درمجموع بهترین پراکنش فضایی مربوط به خدمات فضای سبز و ضعیفترین پراکنش فضایی در درجة اول مربوط به خدمات فرهنگی و سپس خدمات بهداشتی- درمانی است. بهطوریکه فضای سبز در سطحی معادل 71 درصد شهر یزد از پراکنش فضایی خوب و بسیار خوب برخوردار است و فقط در مساحتی معادل 6/10 درصد از شهر یزد پراکنش پارکها در سطح ضعیف و بسیار ضعیف قرار دارد. در حالی که خدمات فرهنگی و بهداشتی- درمانی بهترتیب در سطحی معادل 52 و ۹/۵۶درصد از شهر یزد خوب و بسیار خوب و در 48 و 1/43 درصد متوسط تا بسیار ضعیف است. بررسی نقشههای حاصل از پژوهش نشان میدهد پراکنشهای ضعیف و بسیار ضعیف در نواحی تازه توسعهیافتة شهر اتفاق افتاده است.