موقعیتهای رویارویی جنسیتی در دانشگاه و مصایب آن
نویسندگان
1 دکترای سیاستگذاری فرهنگی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
2 کارشناس ارشد برنامهریزی رفاه اجتماعی
3 استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
doi
چکیده
موقعیتهای رویارویی جنسیتی در روابط روزمرۀ دانشگاهی مسائل و مصایبی را ایجاد می کند که شایسته بررسی است. در این میان، مسئلۀ چگونگی رویارویی جنسیتی استادان مرد با دانشجویان زن در کشور ایران و پیامدهای غیرعلمی آن اهمیت بسیار زیادی دارد. در پژوهش حاضر مصایب جنسیتی دانشجویان زن در زمینه روابط موجود در دانشگاه ایرانی بررسی شد. تمرکز این پژوهش بر مناسبات و زیست دانشگاهی بود که طی آن، مضمون ویژگیهای رویارویی جنسیتی استادان مرد با دانشجویان زن، از نظر بروز و ورود به موقعیتهای غیرعلمی، طبقهبندی و تحلیل شد. برای این منظور، با رویکرد مطالعات فرهنگی و به کارگیری روش کیفی، 146 مصاحبۀ عمقی با دانشجویان زن 10 دانشگاه تحلیل مضمون شد. پرسشهای این مصاحبهها ناظر بر پرسش از «حفظ حریم» در موقعیتهایی است که طی آن مناسبات علمی دانشجویی در روابط استادان مرد با دانشجویان زن به مناسبات غیرعلمی تحریف مییابند. یافتهها نشان داد که اصل حفظ حریم ارتباط جنسیتی در فرهنگ ایرانی وقتی توسط استادان مرد با قوت زیادی اجرا یا دچار گسست میشود، سهگانۀ خشونت، تبعیض و بهرهکشی جنسیتی پدید میآید که برآیند آنها رویهمرفته مصایب جنسیتی را برای دانشجویان زن به بار میآورد. یافتههای این پژوهش میتواند در سطوح نظریهپردازی درخصوص کارکرد دانشگاه، سیاستگذاری دانشگاهی و در سطح اخلاق دانشگاهی نقش مؤثری داشته باشد.
