سازوکارهای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی؛ معیارها و تکنیکهای اولویتبندی
نویسندگان
1 استادیار، گروه ترویج و کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری ایران.
2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
doi
چکیده
اهمیت سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی به دلیل ماهیت آسیبپذیر آن نسبت به مخاطرات اقلیمی، بیش از سایر بخشهای اقتصادی است. سازوکارهای سازگاری در بخش کشاورزی باید به شکلی طراحی و به کار برده شوند که علاوه بر کاهش ضررهای وارده، پایداری معیشت بخش عظیمی از خانوارهای شاغل در این بخش را نیز حفظ کنند. به دلیل وجود معیارهای مختلف و متعدد، نیاز است از تکنیکهای تصمیمگیری به منظور اولویتبندی و انتخاب نهایی سازوکارهای سازگاری استفاده گردد. بنابراین، هدف تحقیق حاضر بررسی معیارها و تکنیکهای اولویتبندی جهت شناسایی مناسبترین سازوکارهای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی میباشد. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون مقالات و منابع کتابخانهای به شناسایی معیارها و روشهای اولویتبندی و نهایتاً انتخاب بهترین سازوکارهای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی بوسیله نرمافزار MAXQDA پرداخته است. بر اساس نتایج پژوهش، معیارهای سازوکارهای سازگاری با تغییر اقلیم در بخش کشاورزی در دو مقوله اصلی هزینهها و فایده تقسیمبندی میشوند. در بخش هزینه به حداقل بودن هزینه کاربرد، حفظ و نگهداری و سایر هزینهها تمرکز شده است. در بخش فایده نیز معیارها در قالب مقولههای فرعی پنجگانه نهادی- سیاسی، زیستمحیطی، اجتماعی، اقتصادی و اقلیمی قرار گرفتهاند. بر مبنای یافتهها، روشها و تکنیکهای متفاوتی به منظور اولویتبندی و انتخاب سازوکارهای مناسب پیشنهاد شده است ولی نمیتوان در تمامی موقعیتها یکی از آنها را توصیه نمود، بلکه این انتخاب باید متناسب با شرایط، هدف و سطح منابع اطلاعاتی موجود صورت پذیرد. بدین منظور نقاط قوت و ضعف متداولترین روشهای اولویتبندی و انتخاب سازوکارهای سازگاری با تغییر اقلیم ارائه شده است. این روشها شامل روشهای تجزیه و تحلیل چند متغیره، تحلیل سلسلهمراتبی، تحلیلهای اقتصادی و تجزیه و تحلیل شبکه است که موجب شناسایی بهتر این سازوکارها میگردد و در این پژوهش مورد بحث قرار گرفتهاند.
