شناسایی اجزای مدل کسبوکار پلتفرمهای گوشهای (مورد مطالعه: پلتفرم ماهیگیری ورزشی ایران)
نویسندگان
1 استادیار، گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه سوره، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه پژوهشی مطالعات اجتماعی اطلاعات، پژوهشکده جامعه و اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد، گروه مدیریت رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه سوره، تهران، ایران
4 دکتری، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/aimj.2022.159556چکیده
«ماهیگیری ورزشی»، تفریحی پرسود است که ایران بهلحاظ اقلیمی برای انجام آن، کشوری مستعد محسوب میشود؛ اما پراکندگی و بی انسجامی جامعه ماهیگیری ورزشی کشور، از یک سو، به جدا افتادن کنشگران این حوزه از همتایان خود در بسیاری از نقاط جهان منجر شده و از سوی دیگر، به بهرهبرداریهای غیرمسئولانهای انجامیده که بومسازگانهای آبی کشور را با خطر مواجه کرده است. با راهاندازی یک «پلتفرم»، میتوان همه ذینفعان ماهیگیری ورزشی ایران را گرد هم آورد و ضمن فراهمآوری اطلاعات لازم برای مدیریت بهینه این حوزه، ارتقای دانش و مهارت ماهیگیران، حفظ منابع طبیعی و رونق کسبوکارهای مرتبط را سبب شد. بر همین اساس، هدف این پژوهش، شناسایی اجزای مدل کسبوکار «پلتفرم ماهیگیری ورزشی ایران» بوده است. این پژوهش به روش «دلفی» انجام شده است. ایده اولیه درباره مصادیق اجزای نهگانه بوم کسب وکار اوستروالدر، با بررسی چهار پلتفرم ماهیگیری ورزشی بین المللی کسب شد. سپس، نظر و توافق خبرگان که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شده بودند، در سه دور دلفی با استفاده از ابزار پرسشنامه جمع آوری شد. از مجموع 105 گویه، 18 گویه در دور دوم دلفی و 15 گویه در دور سوم به حد نصاب لازم نرسید و حذف شد. 72 گویه باقی ماند که بر اساس آن، بوم مدل کسبوکار پلتفرم، با 11 «بخش مشتری»، 29 «ارزش پیشنهادی»، 3 «کانال»، 11 «جریان درآمدی»، 3 شیوه «ارتباط با مشتری»، 2 «منبع کلیدی»، 2 «فعالیت کلیدی»، 3 «مشارکت کلیدی» و 4 بخش برای «ساختار هزینه» ارائه شد. بیشترین توافق خبرگان با درآمدزایی پلتفرم از راه «تبلیغات» و کمترین توافق برای حضور «نهادهای قانونی و ناظر» در پلتفرم و بهرهمندی از مزایای آن را میتوان یافته مهم این پژوهش دانست که با توجه به نقش مهم «اعتماد مشتریان» به پلتفرم، میتواند موفقیت و شکست یک پلتفرم را به همراه داشته باشد. این یافته به اکثر کسبوکارهای پلتفرمی در ایران، بهویژه بازارگاه ها تعمیم پذیر است.