واکاوی فقه الحدیثی احادیث امام حسن مجتبی (ع) درباره رهاوردهای صلح با معاویه

نویسندگان

1 استادیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.30479/mfh.2026.22253.2484
چکیده

چرائی صلح امام حسن (ع) با معاویه، یکی از مهم‎ترین مسائلی بوده که برداشت‎های مختلفی از آن صورت گرفته است؛ برخی آن را اقدامی نادرست و ناشی از ناتوانی امام دانسته و به نقد آن پرداخته و این اقدام را ناصحیح قلمداد نموده‎اند. گروهی دیگر با نگاهی متفاوت، به شایستگی و ضرورت اقدام امام حسن (ع) توجه نموده و آن را عملی عزتمندانه، انسانی و مهم برشمرده‎اند. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، با گردآوری احادیث امام حسن مجتبی (ع) از جوامع و منابع حدیثی متقدم و متاخر و با تشکیل خانواده حدیث درباره صلح با معاویه، اهداف و نتایج صلح امام (ع) را، با توجه به سخنان خودِ ایشان، مورد بررسی فقه‌الحدیثی قرار می‎دهد؛ که بر این اساس، با توجه به احادیث امام حسن مجتبی (ع)، صلح ایشان در آن شرایط، در نهایت اتقان و درستی بوده است؛ که دوراندیشی و آینده‌نگری امام را نشان می‌دهد؛ آن چه از احادیث امام حسن مجتبی (ع) برمی‌آید، صلح ایشان نتایج و رهاوردهایی همچون: حفظ جان شیعیان، مصونیت مقام و عزت امام حسن (ع) و اهل‌بیت (ع)، برملا کردن چهره واقعی معاویه، امتحان الهی برای مردم و امنیت جامعه، داشته است.