بررسی قابلیت کاربست دادههای کاربران توئیتردر ارزیابی اثربخشی (مورد مطالعه: سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران)
نویسندگان
1 استاد روزنامه‎نگاری، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت رسانه، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 استادیار، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران.
doi
10.22034/aimj.2021.138542چکیده
از دیرباز، سازمانها به اثربخشی بهعنوان معیاری از تحقق اهداف ذینفعان توجه داشتهاند. در عصر کنونی، کلیدیترین ذینفع هر سازمان رسانهای، مخاطب و معیار اثربخشی، میزان رضایت اوست. از این رو، در رسانههای بزرگ جهان مدلهای کارآمدی بهمنظور ارزیابی اثربخشی برنامهها از دیدگاه مخاطب طراحی شدهاد که در آنها از دادههای مربوط به شبکههای اجتماعی بهعنوان منبعی مناسب، دقیق و بدون جهتگیری از نیازها و انگیزههای مخاطبان استفاده میشود. هدف این پژوهش، بررسی قابلیت استفاده از دادههای کاربران شبکه اجتماعی توئیتر فارسی در ارزیابی اثربخشی محتوای برنامههای سازمان صداوسیما بوده است. از آنجا که تاکنون برای ارزیابی اثربخشی در سازمان صداوسیما از ابزارهای مصاحبه یا پرسشنامه برای جمعآوری دادهها استفاده شده است و این ابزارها مشکلاتی مانند دروازهبانی اطلاعات ارائهشده از سوی مخاطبان دارند، در این پژوهش قابلیت کاربست دادههای توئیتر بهمنظور ارزیابی اثربخشی برنامهها بررسی شد. این پژوهش در دو فاز انجام شده است. در فاز نخست، بر مبنای مصاحبه عمیق با 15 نفر از خبرگان و تحلیل دادهها به روش تحلیل مضمون الگوی فرایندی مناسب برای ارزیابی اثربخشی محتوای برنامههای سازمان شامل پنج مؤلفه اصلی ورودی، فرایند، خروجی، واحد نظارت، واحد پژوهشها و 26 مؤلفه فرعی استخراج شد. در فاز دوم، دادههای منتشرشده کاربران توئیتر در رابطه با شش مورد از سریالهای پخششده در بازه نه ماه نخست سال 99 به روش نظارتنشده جمعآوری شد و توسط نرمافزارهای رپیدمایندر و ارنج و روش تحلیل محتوا تحلیل شد. بر اساس نتایج، بهمنظور استفاده از دادههای توئیتر در فرایند ارزیابی اثربخشی میتوان از هر دو روش تحلیل دادهها مبتنی بر محتوا و مبتنی بر ساختار شبکه، استفاده کرد. همچنین در بخشهای پیش از برنامهریزی محتوایی و در مرحله پیشتولید، مرحله توزیع و همچنین در مرحله تحلیل و بازخورد از فرایند ارزیابی اثربخشی، میتوان از تحلیل دادههای توئیتر استفاده کرد.