فراتحلیل مطالعات حوزه کاربردپذیری نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات کتابخانه مبتنی بر فناوریهای وب معنایی
نویسندگان
1 استادیار رشته علم اطلاعات و دانششناسی گروه آموزشی، مرکز منطقهای اطلاعرسانی علوم و فناوری شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 استاد، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/aimj.2021.138543چکیده
هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل مطالعات حوزهی کاربردپذیری نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات کتابخانه، مبتنی بر کاربرد فناوریهای وب معنایی است. روش پژوهش حاضر بر اساس رویکرد، کیفی است. این پژوهش در دو مرحله انجام شده است. در مرحله نخست، بهمنظور شناسایی و ارزیابی کاربرد فناوریهای وب معنایی در نظام کتابخانهای، منابع اطلاعاتی مرتبط در پایگاههای اطلاعاتی فارسی و لاتین شناسایی و جمعآوری شدند. نتیجه حاصل از مرحله نخست پژوهش، 125 منبع اطلاعاتی مرتبط شامل مقالههای مجلات، کنفرانسها و پایاننامههای خارج و داخل کشور بود. در مرحله دوم پژوهش، فراتحلیل مطالعات حاصل از مرحله نخست، مبتنی بر سه شاخص ذخیرهسازی، جستوجو و بازیابی معنایی با استفاده از نرمافزار مکس کیودا انجام شد. نتیجه حاصل از فراتحلیل، به شناسایی چگونگی کاربرد فناوریهای وب معنایی در نظام کتابخانهای و نیز فراوانی کاربرد آنها انجامید. فراتحلیل مطالعات نشان داد که در شاخصهای ذخیرهسازی و جستوجوی معنایی، فناوریهای آر.دی.اف با 50 درصد، هستیشناسی با 25 درصد، دادههای پیوندی با 20 درصد، و اسکاس با 4 درصد و در شاخص بازیابی معنایی، فناوریهای دادههای پیوندی و اف.اُ.اِ.اف. بهترتیب با 20 درصد و 2 درصد کاربردپذیرند. در این پژوهش، فراتحلیل مطالعات سبب ایجاد دیدگاهی جامع از کاربرد فناوریهای وب معنایی در بخشهای سازماندهی و اُپک نظام کتابخانهای شد. بنابراین، بهکارگیری فناوریهای وب معنایی در نظام کتابخانهای به گزینش، نمایش، ارجاع و استفادهی معنایی از منابع دادهای و اطلاعاتی مجموعه منابع اطلاعاتی داخلی و خارجی کتابخانه و افزایش کاربردپذیری نظام کتابخانهای منجر میشود.