نقش هنجارهای اخلاقی در مدیریت مشارکتی منابع آب محدوده توشن استان گلستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند
2 عضو هیات علمی گروه پژوهشی مهندسی محیط زیست و پایش آلاینده ها، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند.
doi
چکیده
فهم هنجارهای اخلاقی برای درک بحران آب و داشتن رفتار حفاظت از آب، در جامعه امروزی ضرورت دارد. هدف تحقیق، توسعه تئوری رفتار برنامهریزیشده و کمّیسازی مؤلفههای آن بهمنظور ارزیابی هنجارهای اخلاقی حاکم بر مدیریت مشارکتی منابع آب بوده است. در این پژوهش از ابزار پرسشنامه برای جمعآوری اطلاعات استفاده شد. آمار توصیفی- استنباطی تحقیق با نرمافزارهای SPSS و SmartPLS و آزمون ویلکاکسون تکنمونهای تحلیل و سپس مؤلفههای مدل با آزمون فریدمن رتبهبندی گردید؛ در انتها عدمقطعیت مؤلفههای تئوری رفتار برنامهریزیشده تکامل یافته با تکنیک بوتاسترپ محاسبه گردید. نتایج تحقیق نشان داد افزودن مؤلفه اخلاقی به تئوری برای ارتقای رفتارهای مشارکتی حفاظت از آب دارای اهمیت میباشد. باتوجه به نمودارهای باکسپلات و ضرایب مسیر مدل، اکثر پاسخگویان تعهد اخلاقی بالایی به مشارکت در حفاظت از آب دارند که نشان میدهد آنها خود را در قبال منابع آب محلی مسئول میدانند. همچنین، سطح پذیرش اجتماعی پاسخگویان به گزینه سیاستی بهرهبرداری مشارکتی منابع آبی بالاتر از سطح میانی بوده و باند عدمقطعیت پذیرش اجتماعی برای مؤلفههای تحقیق حکایت از هماهنگی درونسطحی در قبال اتخاذ گزینه سیاستی بهرهبرداری مشارکتی آب دارد. نتایج مدل ساختاری نشان میدهد متغیرهای MTPB به ترتیب 70.1، 75.9، 81 و 79.2 درصد از واریانس رفتارهای مشارکتی حفاظت از آب بهرهبرداران شرب توشن، شرب گلند، کشاورزی توشن و کشاورزی گلند را تبیین میکنند.