گسترش فضایی شهر پرند با توجه به محدودیت منابع آب تا افق 2032: لزوم توجه دو سویه به برنامه ریزی فضایی و مدیریت منابع آب شهری
نویسندگان
1 فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته جغرافیا برنامه ریزی آمایش سرزمین دانشگاه تربیت مدرس.
2 عضو هیات علمی دانشکدههای علوم انسانی و علوم و فنآوریهای بین رشتهای دانشگاه تربیت مدرس.
doi
چکیده
در کنار عوامل طبیعی، یکی از علل، اصلی تشدید بحران آب شرب در جهان رشد شهرنشینی و به تبع آن افزایش جمعیت در بسیاری از مناطق شهری است. شهر جدید پرند در استان تهران نیز از جهت مزبور با بحران روبروست؛ با این وجود به طور روزافزون رشد جمعیت و ساخت و سازها در این شهر رخ میدهد. در این راستا نوع توسعه فضای مسکونی شهر تأثیر بسزایی در مدیریت مصرف منابع آب شرب این شهر داشته که خود بر توسعه پایدار آن مؤثر است. روشهای کنونی محاسبه آب شرب شهرها برای آینده بیشتر مبتنی بر سناریوهای رشد جمعیت و با تمرکز بر تحلیل نرخهای رشد جمعیت بدون توجه به ظرفیت توسعه کالبدی جمعیت میباشند. پژوهش حاضر با استفاده از پیشبینی گسترش کالبدی به کمک مدلساز تغییرات زمین (Land Change Modeler) ابتدا به شبیهسازی توسعه کالبدی شهر پرند بر اساس یک الگوی رایج و مورد توجه در توسعه شهری مبتنی بر ویلاسازی تا افق 2032 پرداخته و میزان آب شرب مورد نیاز شهر پرند طبق الگوی مزبور را برآورد مینماید. بنابراین، سناریو اول، که پراکندهرویی نام دارد، به پیشبینی نیاز آب با تکیه بر گسترش فضایی و درنظر گرفتن رشد طبیعی جمعیت تا سال 2032 پرداخته است؛ سناریو دوم که متداولترین نوع در اتخاذ تصمیمات و برنامههای شهری است، سناریو رشد دورنزای روندی جمعیت تا افق 2032 است. نتایج بدست آمده حاکی از تفاوت معنی دار بین محاسبه میزان مصرف آب شرب شهر پرند بر اساس رویکرد گسترش فضایی به شکل پراکندهرویی با نیاز آبی حدود چهل و سه میلیون متر مکعب در سال 2032 و سناریو رشد دورنزای روندی جمعیت با نیاز آبی حدود سی و سه میلیون متر مکعب در سال 2032 است. در وهله دوم سبکی از نیازسنجی و پیشبینی شهری را با توجه به رشد طبیعی جمعیت و هم گسترش فضایی شهر به شکل توأمان به برنامهریزان نشان میدهد. بدین ترتیب برای جلوگیری از وقوع بحران آب و حرکت به سمت توسعه پایدار شهری، مقاله پیشرو اهمیت توجه به برنامهریزی فضایی برای توسعه شهرها با توجه به محدودیت منابع آب را قویاً توصیه مینماید.