بررسی نقش خوشهها و عوامل مؤثر بر آنها در تحقق اقتصاد دانشبنیان (مطالعه موردی: نقش خوشه فناوری اطلاعات و ارتباطات)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22034/aimj.2021.140442چکیده
امروزه، دستیابی به رشد و توسعه پایدار در سایه تحقق اقتصاد دانشبنیان میسر است. شناسایی و کاربرد دانش و نوآوری، از عوامل کلیدی موفقیت در این الگو محسوب میشود. یکی از ابزارهای پیشران در تسریع رشد و توسعه دانشبنیان، خوشهها هستند. خوشهها با فراهم کردن بستر مناسبی برای تولید دانش ضمنی، زمینهای برای خلق نوآوری و فناوری و در نتیجه، تحقق اقتصاد دانشبنیان به وجود میآورند. در این مقاله، با برگزیدن خوشه فناوری اطلاعات، تلاش شده است تا ضمن تبیین جایگاه دانش ضمنی و نوآوری در این خوشه، در کنار بررسی عوامل تأثیرگذار بر توسعه خوشه فناوری اطلاعات، به تشریح رابطه میان خوشهها و اقتصاد دانشبنیان پرداخته شود. سیزده کشور اروپایی در این پژوهش بررسی شده است. بهمنظور مدلسازی از روش DOLS و FMOLS برای دادههای پانل استفاده شده است. شاخصهای مخارج پژوهش و توسعه، مخارج آموزش، صادرات کالا در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و همچنین تعداد بنگاههای فعال در خوشه ICT (بهعنوان شاخص خوشه ICT) شاخصهای بررسیشده هستند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که شاخصهای مهم و تأثیرگذار اقتصاد دانشبنیان با شاخص خوشهها، رابطه مثبت و معناداری دارند.