فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با رشد تقاضا برای غذا و انرژی، افزایش استانداردهای زندگی و پیچیدگی‌های حکمرانی آب، فشار بر منابع آب در حال افزایش است. عوامل متعددی در ایجاد امنیت آبی دخیل هستند. در این پژوهش، ابتدا امنیت آبی حوضه‌ دریاچه ارومیه با استفاده از طبقه‌بندی آبی- اقتصادی حوضه برای 1) دوره‌های پنج ساله از سال 1370 تا 1395 و 2) استان‌های واقع در حوضه‌ برای سال پایه 1395 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده، وجود چالش‌های هیدرولوژیکی زیاد و ظرفیت اقتصادی کم برای دستیابی به امنیت آبی را نشان داد. روش‌های عمومی نظیر طبقه‌بندی آبی- اقتصادی، اطلاعات دقیقی از وضعیت سیستم منابع آب در مقیاس‌های محلی ارائه نمی‌کنند. لذا در بخش دوم، باتوجه به ویژگی‌های حوضه، تعریف مشخصی از امنیت آبی ارائه شد. باتوجه به این تعریف، یک چارچوب شاخص‌محور در سه بعد دسترسی به آب، درآمد ساکنین و اشتغال ساکنین برای ارزیابی امنیت آبی حوضه طراحی شد و بررسی‌ها برای دوره تاریخی انجام گرفت. باتوجه به معیارهای درنظر گرفته شده، به طور کلی امنیت آبی حوضه در سال‌های 1375 و 1395 « کم» و در سال‌های 1380، 1385، 1390 «متوسط» ارزیابی شد. بررسی امنیت آبی حوضه با شاخص‌های بهره‌وری فعالیت‌های اقتصادی نشان داد که به منظور دستیابی به امنیت آبی در آینده، بخش کشاورزی از پتانسیل لازم برای توسعه اجتماعی- اقتصادی برخوردار نبوده، سیاست‌ها باید در راستای کاهش مصرف آب و اشتغال کشاورزی ارائه شود. این امر بدون سرمایه‌گذاری و ایجاد ظرفیت اشتغال در بخش‌های دیگر که قابلیت بالایی برای افزایش درآمد سرانه حوضه را دارند، ممکن نیست.