گونه‌شناسی تصریف لفظی زبان قرآن در نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و معارف نهج البلاغه، دانشگاه میبد، میبد، ایران.

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد، ایران.

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد، ایران.

doi
10.30479/mfh.2025.21418.2438
چکیده

امروزه مطالعه ماهیت و چگونگی زبان دین جایگاهی رفیع در پژوهش‌های دینی معاصر یافته است. این پژوهش‌ها گاه کلامی - فلسفی و گاه متنی و زبان‌شناسی بوده است. پژوهش در زبان نهج‌البلاغه نیز در همین راستا شکل‌گرفته است. پژوهش حاضر به دنبال یک بررسی از سنخ زبان‌شناسی در زبان نهج‌البلاغه است و با روش توصیفی - تحلیلی و با هدف ارائه و اثبات این مطلب است که زبان نهج‌البلاغه، تصریف زبان قرآن است. بر این ‌اساس پس از دسته‌بندی تصریف به تصریف لفظی و معنایی به شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل تصریف لفظی زبان قرآن در نهج‌البلاغه پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد گونه‌های تصریف زبان قرآن در نهج‌البلاغه را می‌توان تصریف واژگان و تصریف جملات، ایفای بیانی شامل مجاز، تشبیه، استعاره و کنایه، تصریف موسیقایی یا آهنگ الفاظ شامل سجع، تکرار، جناس و توازن دانست. از نتایج پژوهش آن‌که زبان نهج‌البلاغه، تصریف/ بسط/ امتداد زبان قرآن است.