طراحی و تدوین الگوی داده‌های شاخص در بانک اطلاعاتی برنامه‌ریزی‌‌ مسکن شهری ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر ری، ایران‬

3 دانشیار، گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران‬

5 دانشیار، گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‬

doi
10.22034/aimj.2021.131422
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای داده‌های شاخص در بانک اطلاعاتی برنامه‌ریزی‌ مسکن شهری ایران اجرا ‌شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت روش، ترکیبی از روش‌های کیفی با رویکرد دلفی و کمّی و به‎صورت پیمایشی تحلیلی است. نخست از روش فراترکیب و مطالعه پژوهش‌های پیشین، شاخص‌ها و مقوله‌های مدنظر شناسایی و با دو دوره اجرای دلفی تأیید شدند. بخش کمّی، در جامعه 167 نفری کارشناسان و مدیران مسکن اجرا شد. ابزار پژوهش در بخش فراترکیب، سیاهه وارسی و در بخش دلفی و کمّی، پرسش‎نامه بود. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل کمّی آمار توصیفی و استنباطی، از نرم‌افزار اس‎پی‎اس‎اس و برای آزمون مدل نظری، از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزار آموس استفاده شد. در این پژوهش، عوامل مؤثر بر برنامه‏ریزی مسکن و مقوله‏های مرتبط به آنها دسته‎بندی و ارائه شده است. در این دسته‎بندی، عامل مسکن و زیرساخت با 7 مقوله، عامل اقتصاد مسکن با 10 مقوله، عامل مسکن حمایتی با دو مقوله و زمین مشخص شده است. الگوی مفهومی و نهایی پژوهش نشان می‎دهد که داده‌های شاخص‌های شناسایی‌شده، در برنامه‌ریزی‌‌ مسکن اهمیت زیادی دارند. بر اساس نتایج، تأثیر هر یک از متغیرها بر برنامه‌ریزی‌‌ مسکن تأیید شد؛ در این میان، تأثیرگذارترین متغیر، اقتصاد مسکن و کم‎تأثیرترین آن، مسکن حمایتی بود. با ایجاد بانک اطلاعاتی یا سامانه‌ای نظام‎مند بر اساس الگوی ارائه شده برای برنامه‌ریزی مسکن شهری ایران و استفاده از آن، می‎توان ضمن درک وضعیت موجود مسکن، برای برنامه‏ریزی آن، سیاست‏گذاری بهتری انجام داد.