چگونگی کاربست نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده در تبیین الگوی مصرف آب خانگی: نقد و بررسی مقاله "مقایسه عوامل روانشناختی مؤثر بر رفتارهای صرفه‌جویی و رفتارهای افزایش بهره‌وری آب خانگی؛ مورد مطالعه شهر تهران"

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
چکیده

مدیریت عرضه‌محور به تنهایی جوابگوی امنیت آبی شهرها در آینده نخواهد بود. بنابراین، راهبرد مدیریت تقاضا مبتنی بر شناخت الگوی مصرفی و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان آب مورد تأکید قرار گرفته است. هدف این نوشتار، پررنگ نمودن اهمیت مطالعات مدیریت تقاضای آب خانگی و بررسی و نقد مقاله چاپ شده در مجله تحقیقات منابع آب ایران با عنوان "مقایسه عوامل روانشناختی مؤثر بر رفتارهای صرفه‌جویی و رفتارهای افزایش بهره‌وری آب خانگی؛ مورد مطالعه شهر تهران" است. در این نوشتار، میزان اثربخشی استفاده از مدل رفتار برنامه­ریزی شده در تبیین رفتار مصرفی مورد تردید قرار می­گیرد و دلیل دستیابی به چنین نتایجی در این مقاله مورد کنکاش قرار می­گیرد. این بررسی نشان می­دهد که در مطالعات مدیریت تقاضای آب خانگی بایستی اثر انواع اقدامات صرفه­جویانه و عوامل تعیین‌کننده بر مصرف واقعی مبتنی بر اندازه­گیری حجمی مصرف مورد ارزیابی قرار گیرد و استفاده از الگوی مصرف مبتنی بر خوداظهاری چندان اعتباری ندارد. مدل رفتار برنامه‎ریزی شده بیشتر قابلیت کاربرد در بررسی پذیرش و استفاده از رفتارهای مرتبط با بهبود کارآیی مصرف آب نظیر استفاده از تجهیزات کاهنده را دارا می­باشد. همچنین، پس از شناخت الگوی پذیرش- اثر انواع اقدامات صرفه­جویانه، طراحی برنامه‌های اقدام اختصاصی برای پذیرش رفتارهای کاهنده مؤثرتر از اهمیت بسزایی برخوردار است.