بررسی وضعیت بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی دشت ابهر و تعیین حداکثر عمق کف شکنی چاه‌ها

نویسندگان

1 گروه عمران، دانشکده فنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران

2 گروه عمران دانشکده مهندسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد زنجان

3 گروه عمران دانشکده مهندسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد زنجان

4 گروه عمران دانشکده مهندسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد زنجان

5 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
چکیده

محدودیت منابع آب شیرین در کشور ما و نیاز روزافزون به منابع آبی پایدار موجب توجه ویژه به آب‌های زیرزمینی شده است. این در حالی است که تجدید‌پذیری آبخوان‌ها در اثر خشک‌سالی و تغییرات اقلیمی کاهش یافته است. منابع آب زیرزمینی دشت ابهر تأمین کننده نیاز عمده شهرستان‌های ابهر و خرمدره، در اثر حفر چاه‌های متعدد، با افت سطح ایستابی چشم‌گیری مواجه گشته و در نتیجه کف شکنی چاه‌ها به عنوان راهکار مورد استفاده قرار گرفته است. در این پژوهش منابع آب زیرزمینی دشت ابهر به منظور تعیین حداکثر عمق کف شکنی چاه‌ها بررسی گردیده است. بدین منظور، حجم آبخوان دشت ابهر با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS تعیین شد. براساس وضعیت فعلی دشت و سیاست‌های مدیریت منابع آب آن، سه سناریوی پیش‌بینی وضعیت آینده آبخوان دشت تهیه و مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج هر سه سناریو نشان می‌دهد در صورت ادامه رویه بهره‌برداری فعلی، قسمت وسیعی از بخش غربی دشت طی 25 سال آینده کاملاً خشک شده و وسعت اشباع آبخوان به 65 درصد اندازه فعلی کاهش خواهد یافت. نتایج حاصل بیانگر نقش مؤثر محدود ساختن عمق چاه‌های کشاورزی به عنوان یک راهبرد مدیریتی در جلوگیری از خشک شدن آبخوان و کند شدن روند کاهش وسعت اشباع آن می‌باشد.