تحلیل فراوانی چندمتغیره دبی اوج، بار رسوب معلق و بستر در حوضه کرج

نویسندگان

1 گروه مهندسی منابع آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 گروه هیدرولوژی منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

برآورد بار رسوب معلق و بستر حمل‌شده توسط جریان، برای برنامه‌ریزی و ذخیره منابع آب مخازن سدها، مدیریت آبخیز، حفاظت سواحل و محیط زیست حائز اهمیت است. در این تحقیق تحلیل فراوانی چند‌متغیره بین مقادیر حداکثر سالانه دبی سیل، بار رسوب معلق و بار رسوب بستر در ایستگاه هیدرومتری سیرا کرج با توابع مفصل مختلف انجام شد. دوره زمانی مشترک بین متغیرهای بار رسوب معلق و بار رسوب بستر از سال آبی 89-1388 تا 99-1398 تعیین گردید. نتایج نشان می‌دهد که برترین توابع مفصل در تحلیل وابستگی بین متغیرهای دبی سیل- بار رسوب معلق، دبی سیل- بار رسوب بستر و بار رسوب معلق - بار رسوب بستر به ترتیبTawn،  Shih-Louis و Gaussian است. نتایج نشان می‌دهد که به ازای دوره بازگشت توام با سناریو “OR” برابر با 10 سال، مقادیر دبی سیل، بار رسوب معلق و بستر به ترتیب برابر با 125 مترمکعب در ثانیه، 100 هزار تن در روز و 2500 تن در روز می‌باشد. مقادیر با حداکثر احتمال وقوع بار رسوب معلق و بار رسوب بستر برای دوره بازگشت توام با سناریو “AND” برابر با 10سال، به ترتیب برابر با 45000 تن در روز و 1500 تن در روز است. نتایج نشان می‌دهد که بر اساس سناریو "AND" برای دوره بازگشت توام، مقادیر طراحی چندمتغیره بار رسوب معلق و بستر کوچکتر از مقادیر تک متغیره هستند. بنابراین نادیده‌گرفتن همبستگی بین بار رسوب معلق و بستر و دبی سیل ممکن است بطور قابل‌توجهی مقدار واقعی رسوب را بیشتر برآورد کند، در نتیجه احتمال وقوع متناظر بیشتر برآورد شود.