اعتبارسنجی داستان‌های روایی کتب درسی هدیه‌های آسمان (مطالعه موردی: پایه دوم و سوم)

نویسندگان

1 استادیار گروه فرهنگ و تربیت، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع).

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه میبد.

3 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران

4 استادیار گروه معارف، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران.

doi
10.30479/mfh.2024.20296.2367
چکیده

آموزش مفاهیم دینی به کودکان، نیازی لازم و ضروری است که این رسالت در مقطع ابتدایی آموزش و پرورش، بر عهده کتب درسی «هدیه‌های آسمان» گذارده شده و در قالب‌های محتوایی «داستان، شعر، تصویر و انواع فعالیت‌های ذهنی» منتقل می‌گردد. بخش زیادی از داستان‌های این کتب، دارای خاستگاه روایی هستند. حال با توجه به مرجعیت آموزشی این کتاب‌ها و با عطف نظر به نفوذ و گستره این داستان‌ها در طیف وسیعی از کودکان، بررسی دقیق این داستان‌ها ضرورت می‌یابد؛ بویژه آن‌که تا چه اندازه می‌توان به خاستگاه این روایات اعتماد و اطمینان داشت و اصل داستان، تا چه میزان مورد پذیرش است. در این مطالعه با روش توصیفی– تحلیلی، 18 داستان دوره اول ابتدایی (پایه‌های دوم و سوم) با منشأ روایی، مورد بررسی قرار گرفته‌ است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد: در مرحله تألیف، سند برخی از روایات، ضعیف و معیوب است و پاره‌ای از داستان‌ها، اصلا خاستگاه روایی ندارد و به عبارتی با حدیث‌نما مواجهیم. ضعف‌های محتوایی و ساخت داستان بر اساس ترکیب دو‌ یا چند حدیث متفاوت، نمونه‌هایی دیگر از نقدهاست که پیشنهاد اصلاح، تکمیل یا جایگزین ارائه شده است.