فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از گزاره‌هایی که در تشخیص اسراف ایفای نقش می‌کند، گزاره مشهور «لَا خَیْرَ فِی السَّرَفِ وَ لَا سَرَفَ فِی الْخَیْر‌» است. بخش نخست آن مورد اتفاق تمام فقهاست، لذا نسبت به آن‌جای بحث وجود ندارد؛ محل گفتگو در این نوشتار، بخش دوم گزاره است. بررسی درستی انتساب گزاره به پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)، بازخوانی مفاهیم «اسراف» و «خیر» برای تحلیل گزاره مورد نظر و سنجش میزان هم‌سویی گزاره با آموزه‌های دینی از اهداف نگارش این جستار است. یافته‌های پژوهش، براساس مطالعه کتابخانه‌ای و روش توصیفی تحلیلی، حکایت از آن دارد که سند روشنی برای این متن وجود ندارد و به جهت محتوایی، گزاره‌ای مورد قبول است. مقصود از گزاره این است که: اگر عملی موجب تقرّب الهی و خیر محض شد، به طور قطع، اسراف که به معنای گذر کردن از حدود الهی است در آن عمل وجود نخواهد داشت و هزینه‌کرد زیاد، در جهت حفظ نفس خود یا دیگران از مصادیق توسعه در مفهوم خیر است و در صورت شک در خیر بودن یک عمل احتیاط در ترک فعل خواهد بود.