بررسی وضعیت صادراتی پسته ایران با رویکرد مزیت نسبی و نقشه ریزی تجاری

doi
10.30490/aead.2012.58745
چکیده

  در پژوهش حاضر مزیت­نسبی و موقعیت تجاری صادرات پسته ایران و کشورهای رقیب بررسی شده است. به این منظور مزیت صادراتی پسته در بین محصولات کشاورزی و صادرات غیرنفتی به‌طور جداگانه با استفاده از شاخصهای مزیت نسبی آشکارشده RCA) ) [1] ، مزیت­نسبی آشکار شده متقارن ( [2] (RSCA ، هیلمن و نقشه­ تجاری( TM ) [3] بررسی و مقایسه شد.   نتایج نشان می­دهد که ایران طی دوره 1995-2006 در صادرات پسته دارای مزیت نسبی و متوسط شاخصهای RCA و RSCA برای این دوره برابر 94/0 و 11/39 بوده است. در رتبه­بندی مزیت­نسبی صادراتی کشورهای عمده صادرکننده پسته جهان براساس صادرات غیرنفتی، ایران در رتبه اول و کشورهای هنگ­کنگ، ترکیه و آلمان در رتبه­های بعدی قرار گرفتند. همچنین براساس صادرات بخش کشاورزی، کشورهای ایران، آمریکا، هنگ­کنگ، آلمان و ترکیه در رتبه­های اول تا چهارم مزیت­نسبی صادراتی پسته جای گرفتند. بررسی رابطه علیت بین مزیت نسبی ایران و آمریکا نشان داد که مزیت نسبی پسته ایران به شدت از تغییرات مزیت نسبی صادرات پسته آمریکا تأثیرپذیر است و خلاف این روند صادق نیست. با توجه به نقشه­ریزی تجاری به دست آمده، ایران طی دوره 1995-2007 در صادرات پسته براساس صادرات غیرنفتی، برنده در بازار رو به افول و نیز براساس صادرات محصولات کشاورزی، برنده در بازار رو به رشد بوده است و لذا اجرای سیاستهای لازم برای حفظ این موقعیت از ضروریات صادرات این محصول به حساب می­آید.     طبقه‌بندی JEl : Q17, O57, N50