اعتبارسنجی روایت صلاةالتسبیح یا نماز جعفر طیار

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.30479/mfh.2024.19628.2328
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی سندی و محتوایی حدیث صلاةالتسبیح یا نماز جعفر طیّار می‌پردازد که یکی از مهم‌ترین نمازهای مستحبی است. با رواج تفکر ظاهرگرایی در قرن دوم داوری نادرست و ظاهربینانۀ اسناد و متون حدیثی رواج پیدا کرد که رد سند و متن حدیث نماز تسبیح یکی از آن موارد است. ابتدا ابن‌جوزی و سپس سایر پیروانش اشکالاتی را به سند این حدیث وارد و آن را در زمره احادیث موضوعه ذکر کردند. در ادامه ابن‌تیمیه با همین رویکرد با طرح اشکالاتی در مورد متن حدیث، در اصالت آن خدشه وارد کرد. نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی در پی آن است تا با بهره‌گیری از مبانی اهل سنت به نقد این اشکالات بپردازد. طبق بررسی‌های انجام گرفته، این حدیث در منابع شیعه از صحت و اصالت برخوردار است و طبق مبانی رجالی اهل سنت نیز سند آن قابل دفاع و پذیرش بوده و اشکالات سندی ابن جوزی وارد نیست. از جهت محتوا نیز اشکالات ابن‌تیمیه قابل پذیرش نیست و ریشه در دیدگاه‌های تند ابن‌تیمیه نسبت به تشیع دارد و مبنای اولیه تألیف کتاب منهاج‌السنة نیز همین را تأیید می‌کند. علاوه بر این، اشکالات ابن‌تیمیه با دیدگاه سایرمذاهب اهل سنت نیز تعارض دارد.