فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله باهدف ارائه مدل برنامه­ریزی متناسب فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه­های عمومی ایراننگاشته شده است. رویکرد پژوهش از نوع کاربردی و ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه است. جامعه آماری، (29 نفر مدیران و کارشناسان نهاد کتابخانه­های عمومی کشور) خبرگان بودند، تجزیه‌وتحلیل داده­ها بر اساس تکنیک دلفی صورت گرفت و سپس جهت تائید نهایی الگوی به‌دست‌آمده از تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدی استفاده شد. در تحلیل عاملی اکتشافی، برای استخراج عامل­ها از روش مؤلفه‌های اصلی با چرخش واریماکس استفاده گردید. برای تعیین تعداد عامل‌های استخراج‌شده از سه شاخص استفاده شد: الف. ارزش ویژه (بزرگ‌تر­ از 1) ب. نسبت واریانس تبیین شده توسط عامل­های استخراج‌شده و ج. نمودار ارزش‌های ویژه. یافته­های حاصله از تکنیک دلفی نشان داد که از میان 25 گویۀ مربوط به به‌کارگیری در برنامه­ریزی فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه­های عمومی، درصد فراوانی تجمعی چهارده گویۀ ازنظر خبرگان موردمطالعه در پانل دلفی بیشتر از 70 درصد بوده است. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، مؤلفه‌های برنامه­ریزی را در 4 عامل خلاصه نموده است. این چهار عامل که درمجموع 65% از کل تغییر­پذیری مؤلفه‌ها را تبیین می­نمایند. سپس با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی، مدل نهائی با ضرایب استاندارد ساخته شد. بر اساس نتایج این تحلیل، مدل برازش شده مناسب بود. مدل نهائی این پژوهش شامل 4 عامل است که عبارت‌اند از: عامل اول یعنی «بررسی اهداف و شناسایی مسئله»، عامل دوم یعنی «نیازسنجی»، عامل سوم یعنی «تدوین برنامه و تعیین برآمدهای مناسب»، عامل چهارم یعنی «نظارت و ارزیابی». با بهره­گیری از راهبردهای برنامه­ریزی می­توان فعالیت‌های فرهنگی را به‌خوبی مدیریت نمود. به علت فقدان مدلی برای برنامه­ریزی فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌های عمومی ایران، این پژوهش، می­تواند به­عنوان مدلی مناسب جهت برنامه­ریزی فعالیت‌های فرهنگی مورداستفاده قرار گیرد. به‌کارگیری این مدل مدیران کتابخانه­های عمومی را در تصمیم‌گیری‌های مربوط به فعالیت‌های فرهنگی یاری خواهد کرد.