تأثیر رژیم غذایی بر اختلالات فشارخون و دیابت بارداری: مرور سیستماتیک

نویسندگان

1 استادیار گروه مامایی و بهداشت باروری، مرکز تحقیقات مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

5 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2026.27609
چکیده

مقدمه: اختلالات فشارخون و دیابت بارداری، از مشکلات شایع دوران حاملگی هستند که سلامت مادر و جنین را تهدید می‌کنند. بارِ اسیدی رژیم غذایی، عامل مؤثری در بروز این عوارض شناخته شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر رژیم غذایی بر اختلالات فشارخون و دیابت بارداری انجام شد. روش‌کار: در مطالعه مرور نظام‌مند حاضر، پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Web of Science، Scopus، Embase، SID و Magiran با کلیدواژه ­های مرتبط "بارِ اسیدی رژیم" (Dietary Acid Load)، "اسیدیتی" (Acidity)، "رژیم آلکالاین" (Alkaline diet)، "دیابت بارداری" (Gestational Diabetes) و " اختلالات فشارخون" (Hypertensive disorders) به زبان­های فارسی و انگلیسی تا جولای 2025 مورد جستجو قرار گرفتند. انتخاب مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت مقالات با مقیاس نیوکاسل اوتاوا انجام شد. یافته­ ها: در نهایت 5 مطالعه مرتبط انتخاب و با حجم کلی 7869 زن باردار و غیرباردار بررسی شد. داده ­ها عمدتاً از پرسشنامه نیمه‌کمّی بسامد خوراک و شاخص­ های بارِ اسیدی مانند NEAP و PRAL استخراج و محاسبه شده بودند. بر اساس اکثر مطالعات، بارِ اسیدی بالای رژیم غذایی با افزایش معنی‌دار اختلالات فشارخون و دیابت بارداری همراه است. افزایش مصرف میوه ­ها و سبزیجات و کاهش مواد پروتئینی حیوانی، این خطرات را کاهش می‌دهد. نتیجه ­گیری: علی‌رغم مطالعات محدود، تنظیم بارِ اسیدی رژیم غذایی با اصلاح الگوی تغذیه‌ای مادران در پیشگیری و کاهش اختلالات فشارخون و دیابت بارداری مؤثر است. انجام مطالعات آینده‌نگر و کارآزمایی های بالینی برای تأیید دقیق‌تر این ارتباط ضروری است.